«لغزش‌های محمدبن‌عبدالله بخاری در ترجمة کلیله و دمنه»

نویسندگان

1 دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان. خرم آباد .ایران

2 دانشگاه لرستان

doi
10.22103/jll.2020.13486.2604
چکیده

کلیله‌و‌دمنه از جمله کتاب‌هایی است که از دیرباز مورد توجه فرهنگ‌های مختلف قرار گرفته-است. به‌همین جهت مترجمان مختلفی با دخل و تصرف در این کتاب، آن را متناسب با فرهنگ و ادبیات قوم خود تغییر داده‌اند. یکی از مشهورترین ترجمه‌های این کتاب، داستان‌های بیدپای از محمدبن‌عبدالله بخاری است. در این مقاله، به روش تحلیلی- مقایسه‌ای متن داستان‌های بیدپای با متن عربی ابن‌مقفع مقایسه شده، مواردی که عبدالله بخاری به ‌هر دلیلی از عهدة ترجمه آن به‌خوبی برنیامده، مشخص و تحلیل شده است. هرچند امکان دارد برخی از این سهوها از جانب نساخان و یا مصححان داستان‌های بیدپای یا متن عربی ابن‌مقفع بوده باشد. در برخی موارد برای روشن شدن مطلب از ترجمة فارسی نصرالله منشی و پنجاکیانه نیز کمک گرفته ‌شده‌است. طبیعی است کهگاهی اضافات یا حذفیاتی از قبیل حکایت یا بابی در داستان‌های بیدپای نسبت به متن عربی مشهود است که مورد توجه این مقاله نیست. در مجموع می‌توان علاوه بر دخل و تصرف و سهو‌های نساخان، محمدبن عبدالله بخاری در برخی موارد متن عربی درست ندیده و یا به درستی ترجمه نکرده است.

کلیدواژه‌ها