تاثیر رسانه‌های اجتماعی بر ظهور جریان‌های نئوپوپولیستی در اروپا (2020-2014).

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق الهایت و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق الهایت و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22124/wp.2023.22609.3050
چکیده

پوپولیسم و صورت‌بندی جدید آن در قامت نئوپوپولیسم که بنمایه‌ی ملی‌گرایی تندتر نسبت به سلف خود دارد، به واقعیت سیاسی و اجتماعی در حوزه‌ی ادبیات سیاسی اروپا بدل شده است، که همواره در حال گسترش نفوذ و قدرت پایگاه اجتماعی و سیاسی خود است. اما آنچه در حوزه‌ی دغدغه‌ی کلیدی این مقاله قرار دارد، بررسی نقش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بر ظهور جریان‌های نئوپوپولیستی در اروپا با تمرکز بر دو کشور فرانسته و ایتالیا می‌باشد. این دو کشور در ده‌های اخیر؛ خصوصاً در یک دهه‌ی گذشته، با افول نفوذ و قدرت جریان‌های دموکراتیک و احزاب سیاسی کلاسیک این کشورها، به‌تدریج اهمیت زیادی در حوزه‌ی ظهور نئوپوپولیسم پیدا کرده‌اند. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که رسانه‌های عمومی و شبکه‌های اجتماعی به مهم‌ترین بستر و محمل تبلیغ این جنبش‌ها بدل شده‌اند. رهبران جنبش‌های نئوپوپولیستی از رسانه‌ها به‌عنوان همدست یا مباشر خود بهره می‌گیرند و نفوذ خود در میان عامه‌ی مردم، خصوصاً گروه‌های فاقد بینش سیاسی عمیق را مدیون رسانه‌های زرد و عامه‌پسند هستند. این رسانه‌ها با برجسته‌سازی مسائل کلیشه‌ای یا همه‌روزه، مانند ملی‌گرایی، بیگانه‌هراسی و تهدیدسازی از پناهندگان برای آینده‌ی مردمان کشورشان و نیز تبلیغ و برجسته‌سازی فساد رهبران سیاسی در قدرت به شیوه‌های عامه‌پسند، باعث ظهور و تقویت پایگاه‌های سیاسی و اجتماعی نئوپوپولیست‌ها شده‌اند. لازم به ذکر است که این پژوهش از روش ترکیبی رهیافت کمی و کیفی در یک مطالعه واحد به‌طور همزمان بهره می‌برد تا ضمن تفسیر روندهای ظهور و قدرت‌گیری جریان‌های نئوپوپولیست با بررسی روندها، ابعاد و کمیت‌ها به تشریح و تبیین وضعیت سوال اصلی بپردازد.