واکاوی تغییرات مقدار، فراوانی، و شدت بارش سالانۀ ناحیۀ خزری طی دورۀ آماری 1966-2016
نویسندگان
1 استاد اقلیم شناسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشجوی دکترای تغییرات آب و هوایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22059/jphgr.2019.268858.1007294چکیده
بارش یکی از عناصر و فرایندهای اصلی اقلیم هر منطقه است که در برنامهریزیهای شهری و روستایی، مکانیابی صنعتی، معماری، کشاورزی، صنایع، و ... نقش تعیینکننده دارد. ازاینرو، در تحقیق حاضر تلاش شده است تا مقدار، فراوانی، و شدت بارشهای سالانة ناحیة خزری ارزیابی شود. بدینمنظور، از دادههای روزانة 385 ایستگاه همدید، اقلیمشناسی، و بارانسنجی سازمان هواشناسی کشور و ایستگاههای بارانسنجی وزارت نیرو طی بازة زمانی ۱۹۶۶-2016 استفاده شده است. با برازش مدل رگرسیون خطی به روش پارامتری، روند مقدار، فراوانی، و شدت بارش سالانه بررسی شد. نتایج حاصل از این پژوهش که در دیگر مطالعات مشهود نبوده است بیانگر این است که میانگین بارش سالانه و فراوانی آن بهترتیب در 4/61درصد و 1/47درصد از پهنه دارای روند افزایشی است. شدت بارش سالانه در همة پهنه دارای رفتار ایستاست. روند ضریب تغییرات میانگین بارش سالانه نشان داد که گسترة تحت حاکمیت روند ایستا بیشتر است؛ بهطوریکه در همة خط ساحلی و بخشهایی از ارتفاعات البرز توزیع بارش در گذر زمان در طی فصلهای مختلف سال تغییری نکرده است. بخشهای شرقی ناحیه، ارتفاعات البرز (جنوب دریای خزر)، بخشهایی از ارتفاعات البرز غربی، و بخش بسیار کوچکی از غرب ناحیه روند کاهشی در ضریب تغییرات میانگین بارش سالانه دیده میشود.