بایستههای دیپلماسی مقاومت در اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری
نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی، مدرس دانشگاه تهران.
2 دانشیار روابط بینالملل دانشگاه باقرالعلوم(ع) قم .
doi
10.22084/rjir.2024.28855.3750چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر، شناخت بایسته های دیپلماسی مقاومت از دیدگاه مقام معظم رهبری است. الزاماتی که نه تنها تبیین کننده ماهیت دیپلماسی مقاومت، بلکه مؤثر در افزایش کارآمدی آن می باشد. در این سطح دیپلماسی مقاومت ناظر به سطح نظری و رفتاری است که در مواجهه با طرف های دیگر ظهور می یابد. روش شناسی پژوهش: در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تبیینی و با بهره گیری از ادبیات دیپلماسی مقاومت، دیدگاه مقام معظم رهبری در مورد بایسته های دیپلماسی مقاومت مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور بیانات رهبری انقلاب و مستندات قرآنی آن که ناظر بر وجوه الزامات دیپلماسی مقاومت است بیان گردید. یافته ها: یافته های مطالعه نشان می دهد که بایسته های دیپلماسی مقاومت را میتوان در چهار سطح بیان نمود. در سطح بنیادین و بینشی ناظر به باور به حاکمیت و نصرت الهی، جهت گیری اسلامی و دیپلماسی انقلابی است. درسطح کارگزاری و رفتاری شامل پیدایش دولت مقاومت و دیپلماسی آن بر اساس عزتمندی می باشد. سطح راهبردی در برگیرنده راهبردهای میدان-دیپلماسی، نرمش قهرمانانه، بازدارندگی مؤثر و تصویرسازی صریح و قاطع است. در سطح کارآمدی و اثربخشی می توان تحقق جبهه متحد اسلامی و دستیابی به ذهنیت و گفتمان مشترک را بیان داشت. نتیجه گیری: یکی از محورهای مهم اندیشه سیاسی رهبر معظم انقلاب، معطوف به مقاومت، مبانی، اهداف و راهبردهای آن بر اساس فرامین قرآن و سیره معصومین(ع) است، همچنین مقاومت در راه تحقق بخشیدن به اهداف الهی یکی از راهبردهای اصلی اندیشه انقلاب اسلامی است. دیپلماسی مقاومت نیز نه تنها ریشه در عدالت خواهی و مبارزه با زیاده خواهی دارد، بلکه دارای مبنایی قرآنی است. در اندیشه رهبر معظم انقلاب، الزامات دیپلماسی مقاومت مبتنی بر توحید و ارزش های الهی است که به عنوان دال مرکزی، سایر دالها در پیوند با آن معنا می یابد و کنش کارگزارن درسطح بینشی، رفتاری و راهبردی را شکل می دهد.