تحلیل و واکاوی نقش تربیت در زوال و ساخت تمدن از منظر امام خمینی (ره)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران .

2 استادیار گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.

doi
10.22084/rjir.2025.30866.3910
چکیده

هدف: بررسی و واکاوی نقش تربیت در زوال و ساخت تمدن اسلامی از منظر امام خمینی(ره)، با تمرکز بر شناسایی علل رکود تمدنی مسلمانان و راهکارهای تسهیل‌کننده حرکت به سمت تمدن نوین اسلامی. روش ­شناسی پژوهش: این پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی استفاده کرده و بر پایه تحلیل اسناد کتابخانه‌ای، به ویژه آثار مکتوب و بیانات امام خمینی(ره) در صحیفه امام، سامان یافته است. یافته ­ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عامل اصلی زوال تمدنی، دوری از تربیت اسلامی ناب است. استعمار خارجی و استبداد داخلی با ابزارهایی چون ترویج فساد اخلاقی، سلب خودباوری، تفرقه‌افکنی و تضعیف اسلام ناب، تربیت اسلامی را مختل کرده‌اند. امام خمینی(ره) تمدن غرب را مبتنی بر انسان‌محوری مادی و تسلط قوای شهوت و غضب نقد کرده و تأکید دارند که تربیت الهی، مبتنی بر بازگشت به اسلام ناب و ثقلین (قرآن و اهل بیت)، انسان‌هایی موحد، عاقل و مقاوم می‌سازد که قادر به ساخت تمدن نوین اسلامی هستند. نتیجه ­گیری: تربیت اسلامی به عنوان علت قریب زوال یا احیای تمدن، کلید اصلی گذار از رکود به تمدن‌سازی است. رویکرد تربیتی امام خمینی(ره)، با تمرکز بر انسان‌سازی توحیدی، ضرورت بنیادین برای تحقق اهداف اجتماعی، سیاسی و تمدنی در راستای تمدن اسلامی نوین محسوب می‌شود.