چارچوبی برای ارزیابی عملکرد دولت‌ها در جمهوری اسلامی ایران بر اساس بیانات مقام معظم رهبری

نویسندگان

1 دکتری مدیریت دولتی، پژوهشگر مدیریت، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22084/rjir.2025.30897.3914
چکیده

هدف:  این مطالعه باهدف استخراج و طراحی چارچوبی برای ارزیابی عملکرد دولت‌های جمهوری اسلامی ایران بر پایه تحلیل بیانات مقام معظم رهبری انجام شده است تا زمینه‌ساز ارزیابی‌های دقیق‌تر و منطبق با ارزش‌ها و اصول نظام جمهوری اسلامی در مورد عملکرد دولت‌ها باشد. روش ­شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و باهدف کاربردی است. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. در این روش، بیانات مقام معظم رهبری در دیدارهای سالانه با اعضای هیئت دولت‌های مختلف در بازه زمانی ۱۳۶۸ تا 1403 جمع‌آوری و مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها به صورت منظم کدگذاری و مضمون‌های اصلی استخراج شدند تا معیارهای کلیدی برای ارزیابی عملکرد دولت‌ها شناسایی گردد. یافته ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که از مجموع بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای هیئت دولت در دوره‌های مختلف، 359 کد اولیه استخراج گردید که پس از طبقه‌بندی داده­ها بر پایه اشتراکات معنایی، در مجموع 29 مقوله اصلی به تفکیک دولت­ها شناسایی شدند و در نهایت مؤلفه‌های به نام­های؛ بهبود اقتصادی و رفاه مردم، مدیریت و بازسازی فرهنگ ایرانی اسلامی، سیاست‌ورزی مقبول و عدالت محور، جنبش تولید علم؛ و خودسازی و مراقبه اخلاقی مسئولان، به‌عنوان معیارهای اصلی برای ارزیابی عملکرد دولت­ها ارائه شده است. نتیجه­ گیری: نتایج پژوهش نشان داد چارچوب ارائه ‌شده امکان ارزیابی نظام‌مندی را فراهم می‌کند که نه‌تنها می‌تواند شاخصی برای سنجش سطح کارآمدی دولت‌ها در نظر گرفته شود، بلکه تأثیر مستقیمی بر بهبود رابطه مردم با دولت و ارتقای کیفیت حکمرانی دارد به‌گونه‌ای که هر اندازه دولت‌ها به معیارهای اکتشافی در پژوهش حاضر توجه و اهتمام داشته باشند، عملکردشان از منظر حکمرانی دینی مطلوب‌ و اثرگذار خواهد بود.