نفوذ چین در حوزه سنتی نفوذ ایالات متحده در خلیج فارس و آثار آن برای جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی،شاهرود،ایران
2 استادیار گروه روابط بین الملل،واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی،شاهرود،ایران
3 استادیار گروه روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی،شاهرود،ایران
doi
10.22124/wp.2025.31051.3544چکیده
نفوذ فزاینده چین در منطقه خلیج فارس، بهویژه در حوزه عربی، جایگاه این کشور را بهعنوان بازیگری تأثیرگذار در معادلات ژئوپلیتیکی منطقه تثبیت کرده است. این مقاله با هدف بررسی ابعاد مختلف سیاست خارجی چین در خلیج فارس و تأثیر آن بر نقش سنتی ایالات متحده و منافع جمهوری اسلامی ایران، به تحلیل روندهای نوظهور در تعاملات منطقهای میپردازد. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفیـتحلیلی است و دادهها از طریق بررسی منابع کتابخانهای، تحلیل اسناد رسمی، گزارشهای بینالمللی و مطالعات موردی گردآوری شدهاند. تمرکز اصلی بر نحوه بازآرایی نظم منطقهای تحت تأثیر حضور چین و پیامدهای آن برای ایران است. سیاست «نگاه به شرق» ایران و گسترش همکاریهای اقتصادی با چین، بهویژه در چارچوب ابتکار «کمربند و جاده»، فرصتهایی برای تعمیق روابط دوجانبه فراهم کرده است. با این حال، این روند با چالشهایی از جمله رقابت ژئوپلیتیکی با ایالات متحده آمریکا ـ که همچنان خود را قدرت مسلط در منطقه میداند ـ و نگرانیهای امنیتی ناشی از حضور بازیگران متعدد مواجه است. مقاله حاضر با تمرکز بر تعاملات اقتصادی، سیاسی و امنیتی میان ایران و چین، به تحلیل فرصتها و تهدیدهای ناشی از این روابط پرداخته و نشان میدهد که همکاریهای راهبردی میان دو کشور میتواند نقش مهمی در شکلدهی به امنیت و ثبات منطقهای ایفا کند.