تحلیل کهن الگوی «پیرخردمند در کلیله ودمنه»
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه لرستان، ایران
doi
10.22103/jll.2018.2170چکیده
یکی از اصطلاحات مهم که کارل گوستاو یونگ (Carl Gustav Jung) در روانپزشکی خود به کار برده، کهنالگو (Archi type) است که اقسام مختلف دارد. از برجستهترین کهن الگوهای مطرح شده توسط یونگ، کهنالگوی پیرخردمند است. این کهنالگو غالباً در شخص به صورت راهنما و در ادبیات و اساطیر، در قالب شخصیت پیران خردمند روشنضمیر، نمود پیدا میکند. یونگ در آثار خود شاخصههایی همچون دانش، تعمق، بینش، خرد، زیرکی، جذبه، بیمرگی و نیز ارتباط با ماوراءالطبیعه را برای آن برشمردهاست. بنابراین میتوان گفت مهمترین ویژگی پیرخردمند از نظر یونگ، راهنمایی و دستگیری خردمندانۀ قهرمان در زمان بروز مشکلات میباشد. با توجه به بنمایههای تعلیمی و سیاسی کلیلهودمنه که در قالب حکایت و داستان، بیان شده، در این پژوهش به روش تحلیلی- توصیفی، سعی شدهاست ویژگیهای برجسته و بارز قهرمانان حکایات کلیلهودمنه با خصوصیات مطرح پیرخردمندِ یونگ مقایسه شود. تقریباً میتوان گفت مهمترین ویژگیهای پیرخردمند یونگ، در کارکرد و سیمای قهرمانان، شاهان و وزیران مطرح شده در کلیلهودمنه، از قبیل راهنمایی، همراهی، سیمای دلنشین، خردمندی و برخورداری از قدرت پیشگویی به وضوح دیده میشود.