تأثیر تنش شوری و خشکی بر ویژگی‌های جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه Salsola crassa در شرایط آزمایشگاه و گلخانه

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

doi
چکیده

کمبود رطوبت و شوری خاک از عوامل بازدارنده تولید علوفه در مراتع به شمار می­روند، به­طوری­که یکی از موانع مهم زادآوری گیاهان مرتعی، تاثیر شوری و خشکی در هنگام جوانه­زدن بذرها می­باشد. بر این اساس در این تحقیق تأثیر سطوح مختلف شوری و خشکی بر ویژگی­های جوانه­زنی گیاه Salsola crassa مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام گرفت. تیمار شوری با استفاده از سه نمک­ معمول و موجود در طبیعت شامل: کلرید کلسیم (CaCl2)، کلریدپتاسیم (KCl)، کلریدسدیم (NaCl)، و تیمار ترکیبی سه نمک در شش سطحِ 5، 10، 15، 20، 25 و 30 گرم در لیتر و تیمار آب مقطر به­عنوان شاهد (در آزمایشگاه)، همچنین تیمار خشکی اعمال شده شامل آبیاری در دوره­های زمانی با فواصل سه روزه در چهار تکرار (در گلخانه) بود. صفات مورد بررسی در این آزمایش شامل درصد و سرعت جوانه­زنی، طول ریشه­چه و ساقه­چه، ارتفاع و وزن زیست­توده گیاه بود. نتایج نشان داد که افزایش تنش شوری و خشکی بر کلیه صفات مورد بررسی تأثیر گذاشته است(P<0/01) . نمک­های اعمال شده باعث کاهش معنی­داری در درصد و سرعت جوانه­زنی، طول ریشه­چه و طول ساقه­چه شد. تنش خشکی اعمال شده باعث کاهش معنی­داری در میزان وزن خشک اندام هوایی و ارتفاع گیاهچه شد (P<0/05) اما با افزایش سطح تنش، رشد ریشه به­طور معنی­داری افزایش پیدا کرد (P<0/01) به طوری­که دور آبیاری 18 روز، دارای بیشترین طول ریشه و کمترین ارتفاع و وزن خشک اندام هوایی بود. به طور کلی دور آبیاری 15 و 18روز مربوط به خشکی و تیمار CaCl2 با غلظت 30 گرم در لیتر مربوط به شوری، بیشترین تأثیر منفی را بر ویژگی­های مورد بررسی داشتند.