عوامل مؤثر در ارتقای بُعد نظارتی مجلس شورای اسلامی در پیشگیری از فساد اداری و راهبردهای آن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز .

2 استاد گروه حقوق جزا و جرم شناسی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22084/rjir.2025.30129.3850
چکیده

هدف: فساد اداری آثار مخرب اجتماعی و اقتصادی را به همراه دارد که یکی از علل و عوامل اصلی آن ضعف کارکردی در نهادهای نظارتی است. مجلس شورای اسلامی به‌عنوان یکی از این نهادها، دارای نقش و وظایف متعددی در مقابله با فساد اداری بوده و می­ تواند با استفاده از ابزارهای نظارتی خود از ارتکاب آن پیشگیری کند. هدف از پژوهش حاضر تبیین بعد نظارتی مجلس شورای اسلامی در پیشگیری از فساد است. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از حیث روش، تحقیقی توصیفی ـ تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات نیز به شیوه روش اسنادی و کتابخانه‌­ای بوده است. یافته‌ها: ازرجمله مهم‌ترین راهبردهای نظارتی مجلس شورای اسلامی عبارت‌اند از: شفاف‌سازی فرایندهای تصمیم‌گیری، مدیریت تعارض منافع، ارتقای نقش نهادهای مدنی و عمومی در پیشگیری و مبارزه با فساد اداری، تعامل و همکاری با نهادها و سازمان‌های بین‌المللی، بهبود عملکرد دستگاه­‌های نظارتی در راستای حاکمیت قانون، نهادینه‌سازی فرهنگ شفافیت، سلامت و عدالت. نتیجه­‌گیری: نتایج حاکی از آن است که تحقق بعد نظارتی مجلس شورای اسلامی و ارتقای آن در پیشگیری از فساد ادارای نیازمند مؤلفه‌­هایی است. نخست، باید نهادی (نظیر معاونت نظارت) در مجلس تشکیل گردد تا از حیث ستادی به امورات نظارتی سامان بخشیده و اجرایی شدن و درستی آن را تا حصول نتیجه پیگیری نماید. دوم؛ با توجه به پیچیدگی امور نظارتی باید از کارشناسان و بازرسان متخصص استفاده شود این استفاده می­تواند در قالب تفاهم‌­نامه همکاری یا تعاملات سازمانی با سایر نهادهای نظارتی نظیر بازرسی کل کشور به‌کارگرفته شود. سوم: نمایندگان می­‌توانند با در نظر گرفتن استقلال قوا، با توسل به روش‌­های غیررسمی اعمال نظارت، به تقویت نظارت بر چگونگی اجرای قوانین در قوه مجریه مبادرت ورزند.