نظریه رخداد آلن بدیو و تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی در معرفت‌شناسی قدرت

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه شیراز

2 استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
10.22084/rjir.2025.30796.3904
چکیده

هدف: یکی از حوزه‌­های مرتبط با فهم مبنایی قدرت نرم در عصر جدید، معرفت‌شناسی قدرت است که در عصر جدید زمینه‌های فکری جدیدی را ایجاد نموده است. در شکل­‌گیری این زمینه‌های فکری، برخی رخدادهای سیاسی بسیار تأثیرگذار بوده است و وقوع انقلاب اسلامی، از جمله این رخدادهای سیاسی بزرگ بود. بر این اساس فهم تأثیرات انقلاب اسلامی بر منظومه معرفتی قدرت در نظام بین‌الملل هدف اصلی این مقاله می‌باشد. روش‌شناسی پژوهش: اگر چه در انجام این پژوهش از رویکرد تطبیق نظریه بر مورد (تطبیق رویکرد آلن بدیو بر یافته‌های پژوهش) استفاده می­‌شود­؛ اما برای پیشبرد این رویکرد، از روش­ توصیفی/ تحلیلی بهره‌گیری می‌­شود تا تفهم ریشه‌­ای تأثیرات مهم انقلاب اسلامی بر معادلات قدرت در نظام بین­‌الملل معنا پیدا کند یافته‌­ها: یافته‌های کلیدی این پژوهش نشانگر آن است که مطابق نظریه رخداد آلن بدیو، گفتمان انقلاب اسلامی سعی نمود عنصر/ عناصر پنهان در معرفت‌شناسی قدرت را بازیابی نماید. این عناصر مبتنی بر مواردی چون «تحقق گفتمان عدالت به جای سلطه»، «تحقق امت‌محوری در عین دولت‌باوری»، «نگرش شبکه‌­ای به قدرت به جای رویکرد سلسله‌­مراتبی به قدرت» و « تحقق فرهنگ معنویت به جای تفکرات ماده­‌گرایی و فایده‌گرایی غربی» بود. نتیجه­‌گیری: آلن بدیو برای تشریح فرآیند خروج فلسفه سیاست از یک روند غالب و یکنواخت، از مفهومی با عنوان رخداد بهره می‌گیرد تا فلسفه سیاست را مجددا به حقیقت رهنمون سازد. این پژوهش نتیجه می­‌گیرد که چگونه انقلاب اسلامی چون رخدادی در عالم فلسفه سیاست، سعی نموده از بدو پیروزی تا به امروز، حقیقت جدیدی در عرصه نظام بین‌الملل را بازآفرینی کند که مبتنی بر نفی معادله قدرت موجود و ترسیم قدرتی عدالت محور باشد.