ایدئولوژی و عملگرایی در سیاستخارجی جمهوری اسلامی ایران: مطالعه موردی دوره حسن روحانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
2 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.
3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.
doi
10.22124/wp.2023.24661.3201چکیده
سیاستخارجی استراتژی طراحیشده به وسیله سیاستگزاران یک کشور در مقابل سایر دولتها و بازیگران بینالمللی برای رسیدن به اهداف ملی و تامین منافع ملی است. تأمل در رفتار سیاستخارجی جمهوری اسلامی ایران از وجود هنجارها، اصول و اهداف ایدئولوژیکی وعملگرایی بسیاری حکایت دارد که طی دهههای اخیر بروز یافته است. سیاستخارجی عملگرایانه با پذیرش واقعیتهای موجود، بدنبال استفاده حداکثری از فرصتها در راستای منافع ملی کشور است. پژوهش حاضر بدنبال پاسخی برای این سوال است که جایگاه و نقش ایدئولوژی و عملگرایی در سیاستخارجی جمهوری اسلامی ایران در دولت حسنروحانی چگونه بوده است؟ و کدام یک از این دو از اصالت و وزن بیشتری برخوردار بوده است؟ دراینراستا روش تحقیق پژوهش حاضر تحلیلی- تاریخی و باتکیه بر منابع و اسناد کتابخانهای میباشد. نتایج این پژوهش نشان داده است در دولت روحانی، هسته سخت رفتار سیاستخارجی ایران براساس ترجیحات ایدئولوژیک مهمترین عامل در تعیین راهبردها و سیاستهای ایران در حوزه روابط خارجی است. دولت روحانی در این مورد متأثر از دال متعالی خود، گرایش به اعتدال داشته و باوجود اینکه گفتمانی اسلامی بوده وعناصر آن برپایه ارزشها و اصول انقلابی ایران شکلگرفته است، تدبیر خردگرایانه و متوازن خود را که مبتنی بر نتیجه-گرایی است، به منظور شالودهشکنی ساختار نظام بینالملل به کار بسته است.