روابط دوجانبه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان (1400-1370)

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل ، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22124/wp.2023.24505.3188
چکیده

جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان دو همسایه دیرینه با اشتراکات وپیوندهای تاریخی، قومی، فرهنگی، مذهبی، و آداب و رسوم مشترک همسایگی ولی با دو ایدئولوژی متفاوت در کنار هم هستند. جمهوری آذربایجان با داشتن منابع غنی نفت وگاز و اشتراکات یاد شده؛ برای ایران بسیار حائز اهمیت است. البته رویکرد آشکارا ضد دینی جمهوری آذربایجان پس از استقلال از اتحاد جماهیر شوروی سابق و بخصوص در دوران علی‌اف‌ها، منزوی کردن هویت اسلامی ‌-‌ شیعی مردم این کشور، حرکت به سمت سکولاریسم سیاسی و فرهنگی از سوی دولت، تأکید بر ایدئولوژی پان‌آذری مبتنی بر قومیت ترکی ‌– آذری، روند رو به رشد روابط باکو با غرب و نیز با رژیم اسرائیل، که فقط به عرصه‌های فرهنگی محدود نبوده و در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی نیز دولت باکو، گرایش هم پیمانی استراتژیک با محور غرب یعنی ایالات متحده آمریکا، ناتو و رژیم صهیونیستی دارد؛ باعث سردتر شدن روابط فی مابین شده است. در این مقاله با استفاده از نظـریه واقع‌گرایـی تدافعی و به روش توصیفی- تحلیلـی، سیاست خارجـی ایـران و عوامـل مؤثـر بـر آن مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. تا به این پرسش پاسخ داده شود که چه عوامل مهمی در روابط دو کشور تأثیرگذار بوده است؟ دستاورد این پژوهش نشان میدهد که با وجود تیرگی روابط ولی برخی همکاری‌هـا و تفاهمـات ماننـد موضع مثبـت جمهوری آذربایجـان نسبت به برنامـه هسـته ای ایـران و تنهـا نگذاشـتن ایـران در دوره‌ی تحریم‌های جامعـه بین المللـی علیه ایران، می‌تواند چشـم انـداز مثبتـی از روابط دو کشور را رقم بزند.