بررسی تحلیلی بنیان‌های فردگرایی معنویت مدرن بر اساس اندیشه‌های علامه طباطبایی(ره)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته مدرسی معارف گرایش مبانی نظری اسلام

2 دکترای مدرسی معارف گرایش مبانی نظری، استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان

doi
10.22034/ksiu.2025.101.57
چکیده

هدف: معنویت مدرن تحت تأثیر مبانی انسان‌شناختی مدرنیسم، از جمله فردگرایی شکل گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی و نقد پیامدهای فردگرایی بر معنویت مدرن بر اساس اندیشه‌‌های علامه طباطبایی بود. روش: این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی و با کمک داده‌های کتابخانه‌ای انجام شد. یافته‌ها: معنویت مدرن تحت تأثیر مبنای مذکور، هویت مشترک میان انسانها را نفی می‌کند و قائل به انفراد فضایل و ارزشهای معنوی است. جایگزینی راهنمای بیرونی با الهام درونی و تلقی وحی به عنوان الهام درونی، از دیگر ویژگی‌های معنویت مدرن است که تحت تأثیر تفکر فردگرایی ایجاد شده است. سلب هدف از معنویت، فراغت از حقیقت و نسبیت فردگرایانه در معنویت مدرن نیز از پیامدهای فردگرایی بر معنویت مدرن است. نتیجه‌گیری: معنویت مدرن در تقابل سهمگین با معنویت اسلامی قرار دارد و بر خلاف معنویت اسلامی که برایند آن تقرّب و تقواست، حاصل آن قرب الهی نبوده و در راستای تعالی و کمالات انسانی نیست.