تأثیر بیوپرایمینگ بذر با قارچ‌های Piriformospora indica و Trichoderma virens بر مؤلفه‌های رویشی، مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاهچه ماش سبز (Vigna radiata L.)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت ، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
چکیده

با توجه به اهمیت روزافزون کاربرد کودهای زیستی در راستای نیل به کشاورزی پایدار، مطالعه حاضر جهت بررسی تأثیر بیوپرایمینگ بذر با قارچ‌های Piriformospora indicaو Trichoderma virens بر مؤلفه‌های رویشی، مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاهچه ماش سبز (Vigna radiata L.) اجرا گردید. آزمایش با چهار سطح تلقیح قارچی شامل عدم تلقیح (شاهد)، تلقیح قارچ اندوفیت P. indica(Pi)، تلقیح T. virens (Trich) و تلقیح همزمان دو قارچ (Trich+Pi) در پاییز 1393، در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی و در سه تکرار انجام شد. بذرهای ماش پس از تلقیح با تیمارهای قارچی، در خاک استریل کشت شده و پس از چهار هفته صفات مورفولوژیکی (تعداد برگ، ارتفاع بوته، قطر ساقه و طول ریشه)، رویشی (وزن تر و خشک ساقه، برگ، ریشه و بخش هوایی) و همچنین رنگیزه­های فتوسنتزی (کلروفیل a، b، a+b، a/b و کارتنوئید) برگ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد بیوپرایمینگ بذر با Pi، Trich و Trich+Pi ارتفاع بوته (به ترتیب 4، 8 و 2 درصد) و طول ریشه (به ترتیب 18، 31 و 13 درصد) را نسبت به شاهد افزایش داد که این افزایش تنها در کاربرد قارچ Pi معنی­دار بود. همچنین وزن تر و خشک اندام­های رویشی نیز در اثر بیوپرایمینگ افزایش یافت که بیشترین افزایش مربوط به تلقیح Pi و در صفات وزن خشک ساقه، بخش هوایی و بوته (به ترتیب بیش از 5، 3 و 2 برابر) بود. همچنین، مقادیر کلروفیل a، b و a+b نیز در برگ گیاهان تلقیح شده با Pi (به ترتیب حدود 8، 15 و 9 درصد) افزایش یافت. در مجموع، به نظر می‌رسد بیوپرایمینگ بذر ماش سبز با قارچ‌های افزاینده رشد به ویژه P. indica اثر مثبتی بر مولفه‌های رشدی گیاه در مراحل استقرار و رشد اولیه گیاه دارند.