عدالت توزیعی از منظر جریان احیاگری دینی با تأکید بر مکتب امام خمینی(ره)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.22084/rjir.2025.30564.3888
چکیده

هدف: عدالت توزیعی به ­مثابه‌ی یکی از اهداف انقلاب اسلامی از منظر جریان احیاگری دینی مطرح بوده که در مکتب امام خمینی(ره) به­ عنوان رهبر اصلی انقلاب و یکی از متفکران این جریان، متجلی است. بررسی شاخصه‌های این مفهوم و جایگاه آن در نظام سیاسی – اجتماعی ایران از منظر جریان مذکور و به ­طور خاص امام خمینی(ره) از اهداف این پژوهش است. روش ­شناسی پژوهش: در این مقاله از روش کیفی با شیوه‌ی تحلیل مضمون، برای بررسی و تحلیل عدالت توزیعی در در مکتب امام خمینی(ره) استفاده شده و از نظر روش گردآوری داده‌ها از شیوه‌ی کتابخانه‌ای، با تأکید بر مجموعه‌ی آثار امام خمینی(ره) بهره ­گیری شده است. یافته ­ها: در تحلیل مضمون عدالت توزیعی، این فرضیه که شاخصه‌هایی همچون رفع فقر، تحدید مالکیت مشروع، جهت‌گیری طبقاتی به ­سمت مستضعفین، نگاه مساوات‌گرایانه در اجرای عدالت اقتصادی در جریان احیاگری دینی و به ­طور خاص اندیشه‌ی امام خمینی(ره)، برای تعریف عملیاتی مفهوم عدالت توزیعی به ­کار رفته مورد تأیید قرار گرفت. نتیجه­ گیری: پس از تجزیه و تحلیل داده ­ها، پرسش و فرضیه مقاله، این نتیجه حاصل شد که باور به عدالت توزیعی به ­مثابه‌ی یکی از الزامات سیاسی و اجتماعی در مکتب امام خمینی(ره) در حکومت اسلامیِ مطلوب ایشان وجود داشته که تأثیر آن بر سیاست­گذاری­ های پس از انقلاب باید در پژوهش ­های دیگری مورد توجه قرار گیرد.