بررسی خاصیت آنتیباکتریال مخلوط اسانس گیاهان دارویی پنیرک (Malva Sylvestris) و مریمگلی (Salvia Officinalis) بر روی باکتریهای شایع عفونت دهانی و مقایسه آن با دهانشویه کلرهگزیدین
نویسندگان
1 استادیار گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، اهر، ایران
2 دندانپزشک، بخش تحقیق و توسعه، شرکت دانشبنیان پژوهشگران داروی سبز، مشکینشهر، ایران
3 استادیار گروه فیتوشیمی، مرکز تحقیقات علوم پایه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 استادیار گروه بیماریهای دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
5 دانشجوی دکترای تخصصی علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22038/jmds.2021.54124.1983چکیده
مقدمه:پنیرک با نام علمی Malva sylvestris، یکی از مهمترین گیاهان مورد استفاده در صنایع داروسازی، آرایشی و بهداشتی در بیشتر کشورهای در حال توسعه بوده که دارای خاصیت ضدعفونیکنندگی میباشد. مریمگلی (Salvia Officinalis) نیز یک گیاه علفی متعلق به تیره نعناعیان (Labiatae) است. مریمگلی از مهمترین گیاهان دارویی است که در طب سنتی و نوین به عنوان ضدعفونی کننده مورد استفاده قرار میگیرد. بنابراین، هدف از این مطالعه بررسی اجزای تشکیل دهنده اسانس گیاهان دارویی پنیرک (Malva sylvestris) و مریمگلی (Salvia Officinalis)جمعآوری شده از مشکینشهر و خاصیت آنتیباکتریال آنها در مقایسه با دهانشویه کلرهگزیدین بر روی باکتریهای شایع عفونت دهانی بود. مواد و روشها:در این تحقیق، گیاهان دارویی پنیرک و مریمگلی از منطقه انزان مشکینشهر واقع در شمالغرب ایران جمعآوری گردید.اسانسگیری توسط دستگاه کلونجر انجام و جهت تجزیه نمونههای اسانس و اندازهگیری دقیق ترکیبات از دستگاههای GC و GC/MSاستفاده شد. سپس تاثیر اسانس گیاهان بر باکتریهای شایع عفونت دهانی به دو روش بررسی قطر هاله عدم رشد (Disk diffusion)و حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC)انجام شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از آنالیز واریانس (ANOVA) انجام گرفت. یافتهها:نتایج حاصل از آزمایشات ضد میکروبی اسانس گیاهان دارویی پنیرک و مریم گلی نشان داد که این گیاهان، دارای اثرات مهارکنندگی قابل توجهی بر روی انواع باکتریهای گرم منفی و مثبت میباشند. در مقایسه قطر هاله عدم رشد اسانس گیاهان با کلرهگزین این نتیجه به دست آمد که خاصیت آنتی باکتریال مخلوط اسانس گیاهان بر روی باکتری اﺳﺘﺮﭘﺘﻮﻛﻮﻛﻮس ﻣﻮﺗﺎﻧﺲ از دهانشویه کلرهگزیدین بیشتر بود و این اختلاف معنیدار بود. از سوی دیگر، افزایش نسبی در میانگین قطر هاله عدم رشد توسط مخلوط اسانس گیاهان بر روی باکتری ﻛﻠﺒﺴﻴﻼ ﻧﻤﻮﻧﻴﻪ نسبت به دهانشویه کلرگزیدین مشاهده شد، اما این اختلاف معنیدار نبود (05/0<p ). بنابراین، مشخص شد که اسانس گیاهان دارویی مورد نظر نتایج نسبتأ مشابهی را نسبت به دهانشویه کلرهگزین از خود نشان میدهند. نتیجهگیری:طبق یافتهها مخلوط اسانس گیاهان دارویی پنیرک و مریمگلی آثار ضدمیکروبی مناسبی علیه باکتریهای شایع عفونت دهانی دارد. در نتیجه مخلوط اسانس این گیاهان با غلظتهای مختلف، پس از انجام مطالعات تکمیلتر میتوانند جایگزین مناسبی برای داروها و دهانشویههای شیمیایی در درمان باکتریهای شایع عفونت دهانی باشند.