تشکل های دانشجویی مکان هایی برای تعمیق تجربه آزادی؛ تلاشی برای امکان پذیرکردن روایتی بدیل از تاریخ دانشگاه در ایران
doi
10.22034/irphe.2022.705213چکیده
در این مطالعه تلاش شد تا به میانجی کاوشی پدیدارشناسانه، چارچوبی مفهومی برای ارائه روایتی بدیل از تاریخ دانشگاه در ایران فراهم شود. آنها که تا کنون درباره تاریخ پیدایش و پویش دانشگاه در ایران بررسی کرده اند، هیچ کدام نتوانسته اند تاریخ این نهاد را به مثابه مکانی روایت کنند که در آن دانشجویان نوعی زیست جمعی متفاوت را تجربه می کنند. برای پدیدارشناس اما، شناخت دانشگاه به مثابه نهادی متمایز فقط به میانجی شناخت مکان هایی امکان پذیر است که دانشجویان در آنها زندگی متمایزی را تجربه می کنند. یکی از این مکان ها و شاید مهم ترینِ آنها تشکل های دانشجویی است. برای هر پژوهشگر پدیدارشناسی که به تاریخِ پیدایش و پویش دانشگاه به مثابه نهادی جامعوی و متمایز علاقه دارد، روایتِ تجربه های منحصر به فردی که دانشجویان در تشکل های دانشجویی از سر می گذارنند و به میانجی آنها به کنشگرانی جامعوی تبدیل می شوند، واجد اهمیت است. روایت تاریخ دانشگاه از منظر تجربه های دانشجویانِ تشکلی روایتی بدیل است، چرا که به مفهوم پردازی دانشگاه به مثابه نهادی متمایز و منحصر به فرد یاری می رساند. در این مطالعه برای امکان پذیرکردن چنین روایتی نخست تلاش شد تا تشکل های دانشجویی از منظری پدیدارشناسانه و در نسبت با مفهوم آزادی بررسی شود. در جریان این کاوش از برخی داده های برآمده از مصاحبه های عمیق با دانشجویان فعال در تشکل های دانشجویی بهره گرفته شد. در بخش دیگری تلاش شد تا با اتکا به مفهوم پردازی های صورت گرفته، تاریخ دانشگاه چونان تاریخ تشکل های دانشجویی روایت شود. این روایت نمونه ای از روایت های ممکنی است که می توان با اتکا به تجربه های دانشجویان تشکلی از دانشگاه ایرانی به دست داد.