تدوین بسته آموزشی مدیریت رفتار در فضای مجازی و اثربخشی آن بر سلامت روان و خودتنظیمی تحصیلی
نویسندگان
1 استاد تمام گروه روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استاد تمام گروه روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/nms.2025.86481.1854چکیده
هدف اصلی این پژوهش، تدوین بسته آموزشی مدیریت رفتار در فضای مجازی و اثربخشی آن بر سلامت روانی و خودتنظیمی تحصیلی دانشآموزان دختر متوسطه شهر تهران بود. در مرحله اول، بسته آموزشی با استفاده از روش کتابخانهای و تحلیل محتوای متون علمی تدوین گردید. سپس با بهرهگیری از نظرات متخصصان روانشناسی، روانشناسی تربیتی و مدیریت رسانه، روایی محتوایی آن از طریق شاخص نسبت روایی محتوایی (CVR) بررسی شد و نتایج نشان داد که تمامی سرفصلها و محتوای تدوینشده، روایی کافی را دارا بوده و ازنظر علمی و کاربردی، مورد تأیید متخصصان قرار گرفت. در مرحله دوم، با استفاده از طرح پژوهشی آزمایشی (پیشآزمون، پسآزمون با گروه کنترل) و تحلیل واریانس اندازهگیری مکرر، اثربخشی بسته آموزشی در متغیرهای پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که: سلامت روان دانشآموزانی که آموزش مدیریت رفتار در فضای مجازی را دریافت کردهاند، نسبت به گروه کنترل، بهطور معناداری بهبود یافته است. همچنین خودتنظیمی تحصیلی دانشآموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل بهطور معناداری افزایش یافته است. این یافتهها نشان میدهند که با توجه به نقش شبکههای اجتماعی در افزایش استرس، اضطراب و حواسپرتی دانشآموزان، آموزش مدیریت صحیح رفتار در فضای مجازی برای ارتقای سلامت روان آنها ضروری است. ضمن آنکه ارتقای مهارتهای برنامهریزی، مدیریت زمان و کنترل عوامل مزاحم دیجیتال، موجب بهبود خودتنظیمی تحصیلی میشود. اگرچه بسته آموزشی مدیریت رفتار در فضای مجازی روی هر دو متغیر وابسته اثرگذار بوده است، بااینحال، اندازه اثر محاسبهشده نشان داد که بیشترین تأثیر بر خودتنظیمی تحصیلی و بعد سلامت روان بوده است.
