فراگفتمان تبادلی (گزاره‌ها و چارچوب‌سازه‌ها) در مجله الحسینی الصغیر بر اساس انگاره هایلند(2005)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی/دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشکاه زابل، زابل، ایران

4 استادیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22099/jcls.2025.51641.2071
چکیده

فراگفتمان یکی از مباحث مطرح شده در حوزۀ تحلیل گفتمان می‌باشد. فراگفتمان، اصطلاحی برای نامیدن امکانات فرازبانی برای برقراری تعامل در گفتمان است. انگارۀ هایلند با دو بعد تعاملی و تبادلی یکی از کامل‌ترین الگوهای فراگفتمان است. فراگفتمان تبادلی به منظور سازمان‌دهی اطلاعات گزاره‌ای به کار می‌رود. مجلات، یکی از مهم‌ترین رسانه‌هایی هستند که مقولة فراگفتمان در آن نقش بسزایی دارد. مجلات با ویژگی بروز بودن و تداوم انتشار آن‌ها از جمله منابعی هستند که کودکان می‌توانند از طریق آن-ها، علوم و فنون و اطلاعات بسیاری را فراگیرند. مجلة کودکانة "الحسینی‌ الصغیر" از بروزترین مجلاتی است که گروه سنی کودک و نوجوان را مخاطب قرار داده است. از آنجا که در حوزة رسانة کودک و نوجوان و در راستای اهداف تربیتی و آموزشی، ارتباط میان نویسنده/خالق اثر ادبی یا هنری و مخاطب، اصلی‌ترین هدف تلقی می‌شود، بررسی ابعاد فراگفتمانی مجلات تخصصی کودک و نوجوان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی_تحلیلی به بررسی نشانگرهای گزاره‌ها و چارچوب‌سازه‌های فراگفتمان تبادلی بر اساس انگاره هایلند در 40 شماره از مجلة الحسینی الصغیر پرداخته شده است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که نویسندگان/هنرمندان این مجله، در حوزة فراگفتمان تبادلی، به همۀ نشانگرهای گزاره‌ها و چارچوب سازه‌ها توجه داشته اند. از میان گزاره‌ها و چارچوب‌سازه‌های فراگفتمان تبادلی، گزاره‌های اضافه‌ای با بیشترین بسامد جهت انسجام در متن برای درک بهتر خوانندگان از موضوع و هدایت آن‌ها به تفسیر مدنظر نویسندگان به‌کار برده شده‌اند.