تحلیل تطبیقی دو ‌داستان «قریةالحروف» و «درخت ستاره» بر اساس نظریه‌ی ریخت‌شناسی پراپ

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22099/jcls.2024.50316.2045
چکیده

 ادبیات تطبیقی مشابهت‌های محتوایی و ساختاری میان آثار نویسندگانی از فرهنگ‌های گوناگون را بررسی می‌کند. این پژوهش به مقایسه‌ی تطبیقی داستان‌های «قریة الحروف» اثر محمود شقیر و «درخت ستاره» اثر قنبر شکری می‌پردازد و این دو داستان را با بهره‌گیری از نظریه‌ی ریخت‌شناسی، به‌صورت توصیفی‌تحلیلی، بر پایه‌ی مکتب آمریکاییِ ادبیات تطبیقی بررسی می‌کند. پژوهش حاضر به دنبال این است که میزان تطابق دو داستان را با نظریه‌ی ریخت‌شناسی پراپ دریابد. یافته‌های تحقیق نشان‌می‌دهد که در خویشکاری‌های موجود در دو داستان، نمی‌توان متوجه تفاوت چشمگیری شد و تنها اختلاف موجود به صحنه‌ی آغازین دو داستان بازمی‌گردد. هم‌چنین بیشتر کنش‌ها، شکلی غیرفیزیکی و درونی دارند. بیشتر خویشکاری‌های یافت‌شده برای کودکان شکلی لطیف و فهمیدنی دارند و به‌نوعی به‌منظور رشد شخصیتی از آن‌ها استفاده شده است و ازاین رو می‌توان گفت که هر دو نویسنده موفق‌بوده‌اند. هم‌چنین باوجود تفاوت‌های فرهنگی، تقریبا به ارزش‌های یکسانی در این آثار توجه شده ‌است و تفاوت فرهنگی لزوماً باعث تفاوت‌های چشمگیر نشده ‌است.