شیوه های آشکارسازی حضور روایتگیر و نشانه های آن در داستانهای کوتاه هفتهنامه ی دوچرخه
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
doi
10.22099/jcls.2025.51274.2064چکیده
در این پژوهش بهمنظور بررسی شیوههای بهکارگرفتهشده از سوی راویان برای آشکارسازی حضور روایتگیر در داستان، چهل داستان کوتاه منتشرشده در یکی از هفتهنامههای نامآشنای گروه سنی کودک و نوجوان به نام دوچرخه را انتخاب کردهایم که این آثار در سالهای 1390-1400 به قلم نویسندگان مختلف به رشتهی تحریر در آمدهاند. برای یافتن این نشانهها در متن که گاه با توقف در امر روایتگری همراه است و در این بین، راوی به ذکر جزئیات ناشناخته برای خواننده میپردازد، ضمن توجه به تعاریف مطرحشده و موجود از «روایتشنو» و «روایتگیر» در آثار نظریهپردازان روایتشناسی، به جستوجوی نشانههایی پرداختهایم که کمتر از آن صحبت شده است. نتایج این پژوهش که به شیوهی توصیفیتحلیلی انجام شده است، نشان میدهد راویان برای تشخصبخشیدن به روایتگیر، جلب توجه، تمرکز و اعتماد او به روایت و برقراری تعامل صمیمانه با روایتگیر از شیوههایی نظیر گفتوگوی مستقیم، پرسش از روایتگیر، پاسخ به پرسش فرضی روایتگیر، برطرفکردن برخی ابهامها برای او، باز کردن پرانتز در خلال روایت به منظور افزودن توضیحهای بیشتر و... استفاده کردهاند.
