تحلیل و بررسی انواع موتیف و کارکردهای آن در آثار بلقیس سلیمانی
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 استاد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان
doi
10.22103/jll.2017.1735چکیده
توجّه به موتیف، به عنوان یکی از عناصر کارا در نقد داستان از مباحث مهم نقد ادبی است. بلقیس سلیمانی از نویسندگان موفّق زن است که از موتیفهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و عاطفی مطرح معاصر در آثار خود استفاده کرده است. او نویسندهای است که عقاید و نگرش فلسفی خاصی به زندگی دارد و با طرح موتیفهای اسطورهای در رمانهای خود بر عقاید و اندیشههایش تأکید میکند. همچنین وی نویسندهای اقلیمگرا است که به آداب و رسوم محل زندگیاش توجّه خاصی دارد. دغدغة اصلی سلیمانی، موانع و مشکلات زنان در مسیر رشد و کمال است. در این پژوهش به روش تحلیل محتوا، موتیفهای مکرّر را در آثار بلقیس سلیمانی شناسایی کردیم و سپس به طبقهبندی انواع وکارکردهای موتیفهای به کار رفته پرداختیم. پس از تحلیل ساختار، محتوا و کارکرد موتیفهای به کار رفته در آثار سلیمانی دریافتیم که موتیفهای به کار رفته، اغلب از نوع موتیفهای باورشناختی و اندیشهای هستند. سلیمانی از کارکردهای گوناگون موتیف برای غنی ساختن درونمایة آثار خویش بهره برده است. همچنین ارتباط موتیفهای به کار رفته در آثار سلیمانی را با دیگر عناصر داستان از قبیل شخصیّت، صحنه یا زمان و مکان و پیرنگ داستان بررسی کردیم و نشان دادیم که موتیفهای به کار رفته در آثار سلیمانی با شخصیّتپردازی، پیرنگ و فضای داستان ارتباطی تنگاتنگ دارند.