سلامت دیجیتال در نظام جامع ارتباطات سلامت در ایران

نویسندگان

1 دکتری تخصصی علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 استاد گروه روزنامه نگاری، دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استاد گروه روابط عمومی، دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/nms.2024.81833.1755
چکیده

توسعه فناوری‌های نوین، سلامت دیجیتال را به رویکردی مؤثر در بهبود ارتباطات و خدمات سلامت تبدیل کرده است. این پژوهش باهدف شناسایی مؤلفه‌ها و عناصر سلامت دیجیتال در نظام جامع ارتباطات سلامت در ایران، با بهره‌گیری از نظریه اشاعه نوآوری «راجرز»، به تحلیل وضعیت موجود سلامت دیجیتال در کشور پرداخته است. روش تحقیق بر مبنای تحلیل SWOT و با استفاده از نمونه‌گیری نااحتمالی هدفمند از میان خبرگان حوزه سلامت و ارتباطات انجام شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که وجود سامانه‌های ملی سلامت، بهره‌گیری از هوش مصنوعی و استقبال شهروندان از خدمات آنلاین، از مهم‌ترین نقاط قوت سلامت دیجیتال در ایران به شمار می‌روند. در مقابل، نبود چارچوب قانونی جامع، عدم یکپارچگی سامانه‌ها و مقاومت ساختاری در برابر تغییرات فناورانه، ازجمله موانع اصلی اشاعه نوآوری محسوب می‌شوند. همچنین فرصت‌هایی مانند توسعه اپلیکیشن‌های خودمراقبتی و گسترش رسانه‌های اجتماعی، در کنار تهدیدهایی همچون شکاف دیجیتال و مخاطرات امنیت سایبری، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت یا ناکامی این تحول دارند. بر اساس مراحل پنج‌گانه نظریه راجرز (دانش، ترغیب، تصمیم، اجرا، تثبیت)، نتایج پژوهش نشان می‌دهد؛ سلامت دیجیتال در ایران هنوز در مراحل آغازین پذیرش قرار دارد. برای پیشبرد این تحول، تدوین سیاست‌های یکپارچه، توسعه زیرساخت‌های فناورانه و امنیتی، توسعه فرهنگ همکاری بین‌بخشی، اطلاع‌رسانی و آموزش هدفمند به مردم برای ارتقای سواد سلامت دیجیتال ضروری است.