فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: از دیرباز تاکنون، شهرها به‌عنوان مراکز مهم فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، در توسعۀ جوامع نقش بسیار مهمی داشته‌اند. امروزه، با پیشرفت فناوری و افزایش رقابت بین شهرها برای جلب توجه و جذب گردشگران، برندسازی شهری به‌عنوان نوعی استراتژی برجسته در مدیریت شهری مطرح شده است. ایجاد و حفظ برند قوی برای یک شهر، علاوه‌بر افزایش جذابیت گردشگری، بر توسعۀ شهرهای هوشمند، رشد اقتصادی و توسعۀ محلی تأثیرهای مثبتی دارد. در همین راستا برای برندسازی شهری، ابزارهای مختلفی استفاده می‌شود که یکی از بهترین آن‌ها طراحی الگوی کیوتوریسم و نصب کیوآرکدها در مکان‌های گردشگری است. با توجه به آنچه بیان شد، پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل کیوتوریسم در راستای برندسازی شهری اجرا شده است. روش: این پژوهش بر پایۀ پژوهش‌‏های آمیخته و به‌صورت کیفی و کمّی است. از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش، خبرگان متشکل از استادان دانشگاه در رشتۀ مدیریت بازاریابی و مدیریت گردشگری و همچنین، مدیران بازاریابی و گردشگری بود که ۳۰ نفر از میان آن‌ها بر اساس اصل کفایت نظری و با استفاده از روش نمونه‌‏گیری هدفمند، برای نمونه انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی پژوهش، مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته و در بخش کمّی نیز پرسش‌نامه بوده است. در بخش کیفی، داده‌‏های به‌دست‌آمده از مصاحبه با استفاده از روش تحلیل مضمون تحلیل و مؤلفه‌‏های کیوتوریسم در راستای برندسازی شهری شناسایی شدند. برای سنجش روایی و پایایی ابزار گردآوری اطلاعات، از روایی محتوایی و نظری و پایایی درون کدگذار و میان کدگذار استفاده شد که نتایج این بخش از پژوهش، روایی و پایایی ابزار را تأیید کرد. همچنین در بخش کمّی پژوهش، با استفاده از نرم‌‏افزار متلب و روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM)، مدل نهایی پژوهش تدوین و ارائه شد. یافته‌ها: یافته‌‏های مدل پژوهش حاضر، به شناسایی پنج دسته از عوامل منجر شد که عبارت‌اند از: ۱. پیشایندها، شامل تحقق شهر هوشمند، ضرورت گردشگری پایدار، لزوم گردشگری تعاملی از طریق ابزارهای هوشمند، تحقق شهر خلاق، لزوم توسعۀ گردشگری شهری؛ ۲. عوامل تسهیلگر، شامل عوامل فرهنگ دیجیتال ـ زیرساخت‌‏های مدیریت شهری، موقعیت مکانی جاذبه‌‏ها نسبت به جغرافیای شهر، بهره‌‏گیری از تکنولوژی‌‏های پایدار؛ ۳. ابعاد اصلی، شامل هوشمندسازی مکان‌‏های گردشگری، هویت شهری، ارائۀ تصویر مثبت از شهر و معماری برند مقصد گردشگری؛ ۴. راهبردها، شامل بازاریابی مکان، جایگاه‌‏سازی مقصد گردشگری، توسعۀ زیرساخت‌‏های هوشمند؛ ۵. پسایندها، شامل ارتقای مزیت رقابتی، افزایش جذب گردشگر، افزایش سرمایه‌‏گذاری، بهبود کیفیت تجربۀ سفر برای گردشگران. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌‏های پژوهش، کیوتوریسم و نصب کیوآرکدها در مکان‌های گردشگری، به‌عنوان روشی برجسته برای تمایز جاذبه‌‏های گردشگری، می‌تواند ارتقای برندسازی شهری، افزایش جذب گردشگران، افزایش سرمایه‌‏گذاری و بهبود کیفیت تجربۀ سفر را برای گردشگران به همراه داشته باشد.