فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: آینده ­پژوهی، رویکردی به ظاهر امروزی؛ اما به درازای تاریخ فکری و فرهنگی بشر است. بازخوانی این اضطراب اندیشگانی از لابه­ لای اسطوره و تاریخ گواه اهمیت کانونی این عامل انگیزشی در زیست بوم فرهنگی و اجتماعی آدمی از گذشته تا امروز است، لذا یکی از وظایف آینده ­پژوهی امروزی، شناخت واقعیت‌های موجود سپس تحلیل و تبیین و سرانجام غایت­‌سنجی سرنوشت آن است. ظهور و بروز نظریه ­های گوناگون آینده ­پژوهانه در علوم سیاسی و حکمرانی از نظریه‌ی ترمیدور کلارنس کرین برینتون (1898- 1968) تا «پایان تاریخ» فرانسیس فوکویاما (1952) یکی از عرصه­ های قابل تأمل در این حوزه قلمداد می‌شود. روش‌شناسی پژوهش: از این رو پژوهش حاضر با پیش چشم داشتن نظریه‌ی برینتون و نگرشی انتقادی بدان در پی این است که با رویکردی تحلیلی-تفسیری و با بکارگیری روش آینده‌پژوهانه تحلیل لایه ­لایه‌ای علت­ ها، ضمن تحلیل میزان کارایی و اعتبار نظریه‌ی ترمیدور در کالبدشکافی و ریخت­ شناسی انقلاب­ اسلامی، دلایل سیستماتیک، گفتمانی و استعاری ماندگاری انقلاب اسلامی ایران را نیز بازخوانی نماید. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نیز گواه این مطلب است که با وجود مشابه ت­هایی که در الگوها و گاه تطبیق مؤلفه ­های فرایندی از شکل ­گیری تا انحطاط انقلاب­ های بزرگ جهانی با انقلاب مردم ایران وجود دارد؛ اما به سبب شالوده‌شکنی که در انقلاب اسلامی ایران وجود دارد، عناصر مبقیه‌ی آن منظومه­ وار به یکدیگر متصل بوده و به سبب همین پیوستگی هیچ کدام از عوامل فروپاشی انقلاب­ های جهان نمی­ تواند موجب شکست انقلاب اسلامی در ایران شود. نتیجه‌گیری: لذا برخلاف انقلاب­ های مورد مطالعه برینتون (انقلاب سوسیالیستی روسیه، انقلاب کبیر فرانسه، انقلاب انگلیس و انقلاب امریکا) انقلاب اسلامی در زمینه ­های ایجاد، رویکرد، گفتمان، سبک و روش ماندگاری و هدف غایی و چشم‌انداز با انقلاب ­های دیگر قابل مقایسه نیست.