راهبردهای روزنامه‌نگاری فرارسانه‌ای در ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه علوم ارتباطات، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22054/nms.2025.75899.1634
چکیده

در عصر دیجیتال، روزنامه‌نگاری سنتی با چالش‌های متعددی مانند کاهش تعامل مخاطب و گسترش رسانه‌های نوین مواجه شده بود. در این شرایط، روزنامه‌نگاری فرارسانه‌ای به‌عنوان رویکردی نوین برای ارتقای اثربخشی ارتباطات رسانه‌ای و پاسخ به نیازهای نوپدید مخاطبان مطرح شده بود. این پژوهش باهدف شناسایی و تحلیل استراتژی‌های به‌کارگیری تکنیک‌های داستان‌سرایی فرارسانه‌ای در روزنامه‌نگاری ایران انجام شد. مطالعه حاضر با طراحی پژوهش توسعه‌محور و رویکرد ترکیبی، از روش دلفی کیفی برای گردآوری داده‌ها بهره برد. جامعه آماری شامل ۱۳ نفر از متخصصان حوزه رسانه و روزنامه‌نگاری بود که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها، از تکنیک تحلیل SWOT جهت ارزیابی عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار بر پیاده‌سازی این رویکرد استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که به‌کارگیری تکنیک‌های فرارسانه‌ای باعث ارتقای کیفیت محتوای خبری، افزایش مشارکت و وفاداری مخاطبان و ایجاد انعطاف‌پذیری در فرایند مصرف اطلاعات شده بود. همچنین نتایج تحلیل‌ها حاکی از آن بود که روزنامه‌نگاری ایران از ظرفیت‌های درونی بالایی برای توسعه این رویکرد برخوردار بوده و در موقعیتی تهاجمی برای اجرای راهبردهای تحول‌آفرین قرار داشت. در جمع‌بندی، پژوهش تأکید کرد که استفاده هدفمند از روایت فرارسانه‌ای می‌تواند جایگاه حرفه‌ای رسانه‌ها را در ایران ارتقا دهد و بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های فناورانه و سیاست‌گذاری حمایتی برای تحقق این تحول تأکید کرد.