سیمای عرفانی پیامبر (ص) در متون ادبی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی. دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22103/jll.2016.1576چکیده
سیماییکه از پیامبر عظیمالشّأن اسلام در متون ادبی پارسی ترسیمگشته، بسیار متعالی و منحصربه فرد بودهاست. همواره تلاششده تا با استعانت از روایات تاریخی- مذهبی، بخشی از بزرگواریها و برجستگیهای فکری-اخلاقی ایشان بیانگردد. در کنار سیمای تاریخی پیامبر (ص) که بیانگر زندگی تاریخی ایشان است، مطالبی در متون ادبی روایت گردیده که بنمایة تاریخی و حقیقی ندارد؛ بلکه بیانگر خصوصیاتی است که با مبحث عرفانی «حقیقتمحمّدیه» همسو و همسان است. حقیقتمحمّدیه که درحقیقت اشاره به نور نخستین دارد، در مقطعی خاص بر پیامبر اسلام اطلاقشده است. این فرآیند موجب شکلگیری مباحث و مسائلی پیرامون شخصیت ایشان شده که در این پژوهش، سیمای عرفانی پیامبر نامیدهمیشود که در برابر سیمای تاریخی و حقیقی ایشان، مبیّن مباحثی نظیر نخستین مخلوق، واسطة فیض، غایت آفرینش و ... شده که از خصوصیات اصلی حقیقتمحمدیّه است. در این پژوهش برآنهستیم تا با دستهبندی خصوصیات مطرح شده برای پیامبر ،آنچه را که در حقیقت بیانگر حقیقتمحمدیّه است از سایر خصوصیات پیامبر که ریشة تاریخی دارد، متمایز کنیم.