رویکردی تحلیلی بر نقش خودشناسی در خودسازی بر مبنای نهج البلاغه

نویسندگان

1 دکترای علوم قرآن و حدیث، استادیار علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهرکرد. شهرکرد ایران.

doi
10.22034/ksiu.2025.101.119
چکیده

هدف: یکی از موارد مهمی که در آموزه‌های دینی بر آن تأکید شده، خودشناسی است. از نگاه معرفتی، انسان با قابلیتهای متعددی که خداوند به او عطا کرده، بر بسیاری از موجودات برتری دارد. در آموزه‌های امام علی(ع) به شناخت انسان از ابعاد مختلف هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی، عمل‌شناختی و زبان‌شناختی توجه شده است. امام علی(ع) به عنوان عالم ربّانی، آگاه به ابعاد وجودی انسان بوده و دربارۀ این آفرینش الهی، مطالب مهمی را مطرح کرده است که توجه به آنها، به خودشناسی و خودسازی کمک می‌کند. روش: پژوهشِ حاضر با روش توصیفی- تحلیلی، رهاوردهای خودشناسی در خودسازی را از منظر امام علی(ع)، تحلیل و بررسی کرده و رویکرد امام علی(ع) به اهمیت خودشناسی در زندگی را تبیین کرده است. یافته‎ها و نتیجه‌گیری: از منظر امام علی(ع)، خودشناسی به شکل صحیح، نقش مؤثری در خودسازی و رهنمون‌سازی انسان به سعادت و کمال دارد. افزایش معرفت به خداوند تبارک و تعالی، تحقق بندگی انسان برای خداوند، آخرت‌محوری و رهایی از دنیامحوری، شکوفایی عقل، رشد فضایل اخلاقی و ترک رذایل اخلاقی، از مهم‌ترین نتایج خودشناسی صحیح‌اند.