فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این مقاله در راستای زمینه‌سازی تدوین نظریۀ اسلامی آزادی آکادمیک تحریر شد و در صدد بود با بررسی پیشینه و مبادی آزادی آکادمیک در غرب، معنا و قلمرو آزادی آکادمیک را تبیین و مبانی آن را استخراج و نقد کند. روش: در این مقاله از روش توصیفی و تحلیلی استفاده شد. یافته‌ها: تأثیرات ایدئولوژیک فلسفی معنا و تأکیدات، قلمرو مفهوم آزادی آکادمیک را تغییر می‌دهند. نتیجه‌گیری: اسلام، آزادی را بر اساس توحید بیان می‌کند و لیبرال غرب بر اساس ماده؛ حدود آزادی در اسلام، موازین اسلامی است و در غرب، آسیب‌رسانی به اصول و موازین دموکراسی. ماهیت ایدئولوژیک یک جامعۀ اسلامی، آن را هدف‌گرا (کمال‌گرا) در مقایسه با منفعت‌گرایی لیبرال می‌سازد؛ این حاکمیت است که نقش روشن در تعریف مأموریت و تعهد به آن دارد؛ این ماهیت امت اسلامی همراه با سازوکار اجتهاد، موجب تحول آزادی آکادمیک در اسلام و انجام وظایف آکادمیک می‌شود. در واقع؛ این نه فقط برای محققان، مؤسسه دانشگاهی و دولت یک تکلیف است، بلکه تکلیف همگانی و امانت خدا به انسان است.