بررسی ساختاری- اسطوره ای همای و همایون خواجوی کرمانی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه کردستان

2 دانشجوی دکتری دانشگاه ارومیه

3 استادیار دانشگاه کردستان

doi
10.22103/jll.2016.1585
چکیده

همای و همایون منظومه‌ای غنایی از خواجوی کرمانی در قرن هشتم هجری است. این منظومه از تعدادی داستانِ تودرتوی کوتاه فراهم آمده است. قهرمان داستان، همای، شاهزادۀ شام است که در سفر برای رسیدن به معشوق خود، همایون، شاهزادۀ‌ چین، با مسائل و حوادث زیادی روبرو می‌شود. در این مقاله، شخصیّت‌ها، کارکردها، ساختار و ژرف‌ساخت‌های اساطیری داستان را بررسی کرده­ایم. براساس ریخت­شناسی پراپ، این منظومه از شش شخصیّت اصلی و یازده کارکرد تشکیل شده­است. این منظومه از برخی جهات دارای الگوی اسطوره­ای است، ریشۀ این الگوها را در اسطوره‌های ایرانی و سایر ملل جستجو کرده­ایم. ‌با توجه به موفقیّت قهرمان، ساختار اصلی داستان مبتنی بر آشناسازی یا پاگشایی قهرمانی است.