روزنامهنگاری بحران و بحران روزنامهنگاری در همهگیری کرونا؛ (موردمطالعه: اخبار جعلی منتشرشده در کانال تلگرامی خبرگزاری ایرنا)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد روابطعمومی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه روزنامهنگاری دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/nms.2024.71411.1499چکیده
پیامرسانها و رسانههای نوین بستر مناسبی برای نشر اخبار جعلی هستند. این امر در همهگیریها خود را بیشتر نشان میدهد. به دلیل استفادۀ عموم با سطح سواد رسانهای مختلف از رسانههای اجتماعی و پیامرسانهای آنلاین در بحرانهای گوناگون باید در شناسایی و مواجهه با آنها تدابیری اندیشید. دراینبین، نقش روزنامهنگاران بسیار مهم است. پس از شیوع ویروس کرونا در مدت کوتاهی «اخبار جعلی» در قالب عدم اطمینان و بار عاطفی وضعیت به وجود آمدند. دراینبین از بحران نمیتوان بدون بهرهمندی از «ارتباطات» گذشت. «ارتباطات بحران» قدرت و روایت تابآوری انسان اجتماعی در برابر تهدیدها و بالهای سوقدهنده به رهایی از زیست جمعی است. ویروس کرونا و آثار برآمده از شیوع آن، بزرگترین بحران سلامت و حیات زیستی را برای بشر به وجود آورد. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر شناخت مضامین نهفتۀ اخبار جعلی منتشرشده در ایام شیوع کرونا در بستر پیامرسان تلگرام است. پدیدهای که به آن «اینفودمی» گفته میشود در کانال تلگرامی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) با روش کیفی و رویکرد تحلیل مضمون موردبررسی قرار گرفته است. نهایتاً مشخص شد که شش مضمون اصلی پژوهش، شامل اعلام زمان پایان اپیدمی کرونا، رواج طب سنتی، عوارض واکسن زدن، ابتلای سلبریتیها و مشاهیر به کرونا، خوراکیهای نابودکنندۀ کرونا و مسائل اقتصادی کرونا مورد توجه این رسانه است. همچنین «پیشگیری، ابتلا و پایان کرونا» بهعنوان مضمون فراگیر اصلی شناسایی و تحلیل شد.