بررسی فضاهای واکه‌ای در لهجۀ کرمانی و لهجۀ فارسی معیار

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبانشناسی دانشگاه علّامه طباطبایی

2 استادیار زبانشناسی دانشگاه شهیدباهنر کرمان

doi
10.22103/jll.2016.1451
چکیده

   هدف از پژوهش حاضر بررسی و مقایسۀ فضاهای واکه‌ای در دو لهجۀ کرمانی و معیار است. به این منظور از ده گویشور کرمانی و ده گویشور لهجۀ معیار خواسته‌‌شد تا شش واکۀ زبان فارسی را سه مرتبه تکرارکنند. صدای گویشوران توسط میکروفون Shure ضبط‌شده و پس از آن توسط نرم‌افزارPRAAT مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. سپس با ایجاد یک شبکۀ متنی، مقادیر بسامد سازه‌های اوّل و دوم آن اندازه‌گیری‌شد و با بررسی آمار توصیفی و تحلیلی به‌دست‌آمده، به مقایسۀ فضاهای واکه‌ای این دو لهجه پرداخته‌شد. نتایج به‌دست‌آمده از این قرار است: با توجه به اینکه مقادیر بسامد سازه‌های اوّل و دوم واکه‌های [ɑ] و [u] در لهجۀ کرمانی بیشتر از مقادیر آن‌ها در فارسی معیار است می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که در لهجۀ کرمانی این واکه‌ها افتاده‌تر از فارسی معیار هستند و در جایگاهی پیشین‌تر تولید ‌می‌شوند. همچنین در لهجۀ کرمانی واکه‌های [i,e,o,æ]، نسبت به لهجۀ فارسی معیار، دارای بسامد سازۀ اوّل بالاتر و بسامد سازۀ دوم کمتری می‌باشند. این مسئله موجب‌ می‌شود که واکه‌های مذکور در لهجۀ کرمانی افتاده‌تر باشند و در جایگاه پسین‌تری نسبت به واکه‌های معیار تولید‌‌شوند.