ارتباط الگوهای همدید بارش مؤثر با تاریخ کشت و عملکرد گندم دیم در کرمانشاه
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیای طبیعی دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه جغرافیای طبیعی دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای طبیعی دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2019.254417.1007195چکیده
این پژوهش با هدف مطالعة ارتباط الگوهای همدید اولین بارش مؤثر در زمان کاشت (اولین بارش با مجموع حداقل 5 میلیمتر طی 24 یا 48 ساعت) و عملکرد گندم دیم در کرمانشاه انجام شده است. در این مطالعه، از تاریخهای مراحل نمو گندم دیم رقم آذر 2 و دادههای بارش ایستگاه تحقیقات هواشناسی کشاورزی سرارود از سال زراعی 1384-1383 تا 1395-1394 استفاده شده است. با استفاده از دادههای ارتفاع ژئوپتانسیل، باد، و رطوبت تراز 850 و 500 هکتوپاسکال اخذشده از دادههای واکاوی NCEP/NCAR، الگوهای همدید بارشهای مؤثر شناسایی شد. نتایج نشان داد که تاریخ مناسب کشت گندم دیم در کرمانشاه در بازة زمانی 3 تا 14 آبان است. همچنین، الگوهای همدید بارشهای با آستانة بیش از 5 میلیمتر در دورة مطالعاتی شامل ناوة فرعی، ناوة مدیترانه، بندال امگا، و کمارتفاع بریده بودهاند. نتایج این تحقیق نشان داد که کمترین عملکرد محصول نسبت به میانگین بلندمدت (2113 کیلوگرم در هکتار) در سالهایی رخ داده است که الگوی همدید بارشی نوع 4 وجود داشته است. از طرف دیگر، بیشترین عملکرد گندم دیم در سالهایی رخ داده که الگوهای بارشی 2 و 3 با یکدیگر اتفاق افتاده است.