بررسی بخش «بخوان و بیندیش» کتاب‌‌‌‌های فارسی دوره‌ی دوم ابتدایی از منظر توجه به مؤلفه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتدار و آزادی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تربیتی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران

3 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تهران ایران

doi
10.22099/jcls.2023.45272.1965
چکیده

بررسی بخش «بخوان و بیندیش» کتاب‌‌‌‌های فارسی دوره‌ی دوم ابتدایی از منظر توجه به مؤلفه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتدار و آزادی چکیده هدف از پژوهش حاضر تحلیل محتوای بخش «بخوان و بیندیش» کتاب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فارسی دوره‌ی ‌‌‌‌دوم ابتدایی از منظر توجه به مؤلفه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتدار و آزادی است. روش این پژوهش توصیفی‌-تحلیلی است. نمونه‌ی تحلیل‌شده در این پژوهش شامل هجده داستان بخش «بخوان و بیندیش» کتاب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فارسی دوره‌ی دوم ابتدایی در سال تحصیلی 1401-1400 است. جمع‌‌‌‌آوری داده‌‌‌‌ها به روش اَسنادی و روش تجزیه و تحلیل دادها، تحلیل محتوا و با بهره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیری از آمار توصیفی است. یافته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نشان می‌‌‌‌دهد از بین 104 جلوه‌‌‌‌گری شناسایی‌شده در کتاب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فارسی دوره‌ی دوم ابتدایی، 4/64% بر مؤلفه‌‌‌‌های آزادی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بخش و 6/35% بر مؤلفه‌‌‌‌های اقتدارگرا تأکید داشتند. تحلیل داستان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بخش «بخوان و بیندیش» کتاب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فارسی دوره‌ی دوم دبستان، نشان داد که از نظر عددی، توجه بیشتری به مؤلفه‌های آزادی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بخش شده است که چنین ظرفیتی در داستان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها از زوایای مختلف شناختی، عاطفی، ، هنری، اخلاقی و تربیتی  اهمیت دارد و زمینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ساز حرکت کودک از وابستگی به استقلال فکری، انتخاب‌گری و قدرت تصمیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیری کودکان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. به گردآوران و مؤلفان کتاب‌های درسی پیشنهاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که هم در انتخاب و گزینش داستان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و هم در تألیف و بازنویسی داستان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، از عناصر و شگردهای داستانی که تأمین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کننده‌ی آزادی کودک است، بهره ببرند.