گفتمانشناسی مطالبات حقوق زن در شبکه اجتماعی اینستاگرام
نویسندگان
1 دکتری مطالعات زنان، دانشکده زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 استاد گروه روابط عمومی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران
3 استادیار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
doi
10.22054/nms.2024.69527.1466چکیده
مطالبات درواقع نیازهای همه یا بخش بزرگی از اعضای یک جامعه است که خود برگرفته از گفتمانهای ترویجشده در آن جامعه است. گفتمانها به اولویتبندی نیازهای طرفداران خود میپردازند؛ بنابراین با شناسایی گفتمانهایی که طرفداران زیادی در حوزه حقوق زنان دارند، میتوان مطالبات آنها را شناخت. نتیجه این شناسایی در سطح کلان میتواند رویکرد قانونگذاری و برنامهریزی برای تحقق این خواستهها را فراهم کند. ازآنجاکه شبکه اجتماعی اینستاگرام بستر وسیعی را برای به اشتراکگذاری مطالب مختلف از قبیل متن، تصویر، صوت و تصویر فراهم میکند، پژوهش حاضر به تحلیل گفتمان مطالبات حقوق زنان در این شبکه اجتماعی پرداخته است. این تحقیق اکتشافی ازنظر روششناسی کاربردی و کیفی است که با استفاده از روش تحلیل گفتمان نورمن فرکلاف و تئون ون دایک و نیز روش نمونهگیری غیراحتمالی و تکنیک هدفمند انجام شده است. جامعه آماری کلیه صفحات واقعی کاربران زن ایرانی با بیش از 10000 فالوور بود. این صفحات باید در مورد حقوق زنان ایرانی باشد. هر پست باید حداقل سیصد کلمه باشد و معیارهای دیگری مانند دوقطبی بودن را، داشته باشد. بر این اساس از هزار صفحه، 56 صفحه واجد شرایط بودند. نتایج تحقیق نشان داد که یازده گفتمان که در اینستاگرام طرفداران زیادی دارد مطالبات حقوق زنان را دنبال میکند. این گفتمانها بر اساس بیشترین تعداد طرفداران: «فمینیست رادیکال»، «فمینیست لیبرال»، «مطالبات فرهنگی و اجتماعی مادران»، «توانمندسازی زنان»، «نواندیشان دینی»، «مثبتنگری به بدن»، «مطالبات فرهنگی و اجتماعی زنان»، «وبلاگ نویسان ضد تبلیغات»، «مطالبات حقوقی زنان»، «ضد خشونت علیه زنان» و «فمینیست اسلامی».