فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تصمیم‌گیری مصرف‌کنندگان و در اصل، فرایند تصمیم‌گیری خرید مصرف‌کنندگان و مشتریان، یکی از اصول اولیه و بنیادی در مفهوم کلی رفتار مصرف‌کننده است که در این حوزه نیز اهمیت بسیاری یافته است. در عصر حاضر، افزایش فناوری‌ها، سَبک زندگی ما و به‌طبع، فرایند خرید را نیز تغییر داده است. امروزه خرید مجازی و برخط و همچنین، خرید از پلتفرم‌های اینترنتی در جهت رفع نیازها، به‌دلیل مزایا و سهولت آن، در زندگی کنونی مصرف‌کنندگان کاربرد بسیاری دارد و در کانون توجه قرار گرفته است. خرید برخط، به جنبۀ فراگیری از فرهنگ مصرف‌کنندۀ مدرن تبدیل شده است؛ به‌طوری که امروزه، تصمیم خرید برخط به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از رفتار مصرف‌کننده شناخته شده است. رفتار خرید و درک نحوۀ تصمیم‌گیری افراد، امروزه عنصری حیاتی و لازم برای شرکت‌ها و کسب‌وکارها محسوب می‌شود؛ به‌ویژه کسب‌وکارهای برخط و حوزۀ تجارت الکترونیکی که هدف آن‌ها عملکردی با بهره‌وری بیشتر و رضایتمندی مشتریان است. در عصر دیجیتال، جایی که رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نقش اصلی را در زندگی ما ایفا می‌کنند، مفهوم تصویر ایدئال خود مجازی، به‌عنوان عاملی برجسته و مؤثر بر رفتار مصرف‌کننده، به‌ویژه در حوزۀ خرید برخط، پدیدار شده است. با ظهور شگفت‌انگیز فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی و شکل‌گیری دنیایی مجازی از ارتباطات و تعاملات، مفهوم‌ها و برداشت‌های افراد از خود حقیقی و ایدئال نیز به این دنیای مجازی سرایت کرده است و به‌دلیل حضور افراد در تعاملات و فعالیت‌های پُررنگ آنان در رسانه‌های اجتماعی، تعریف هویت دیجیتال و همچنین، هویت ایدئال در فضای مجازی، به امری اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. درک عوامل شناختی‌ای که زیربنای تصویر ایدئال مجازی از خود هستند، برای طراحی راهبردهای بازاریابی و ارتباط با مشتریان حائز اهمیت است. هدف از اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ عوامل مؤثر ﺑﺮ فرایند تصمیم‌گیری خرید برخط با تأکید بر تصویر ایدئال خود مجازی و رویکردهای شناختی، در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ پرسش اﺳﺖ ﻛﻪ چه عواملی بر فرایند تصمیم‌گیری خرید برخط با تأکید بر تصویر ایدئال خود مجازی مؤثرند. روش: پژوهش حاضر از لحاظ روش، کیفی و بر اساس رویکرد فراترکیب اجرا شده است. مطالعات مرتبط انجام شده در زمینۀ تصمیم‌گیری خرید برخط و تصویر ایدئال خود مجازی، جامعۀ پژوهش را تشکیل می‌دهند که این اسناد بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ در نشریه‌های معتبر علمی جست‌وجو شدند. در نهایت ۷۴ مقاله، به‌عنوان نمونه انتخاب و پس از تحلیل محتوای آن‌ها، عوامل مؤثر بر فرایند تصمیم‌گیری خرید برخط با تأکید بر تصویر ایدئال خود مجازی استخراج شد. یافته‌ها: کدهای فرعی که نشان‌دهندۀ عوامل مؤثر بر فرایند تصمیم‌گیری خرید برخط با تأکید بر تصویر ایدئال خود مجازی است، در پژوهش استخراج شد. در مرحلۀ بعدی، با استفاده از این کدها و با توجه به نزدیکی معانی و مفاهیم آن‌ها، ۱۹ کد محوری (تم) تعیین و تعریف شد و در مرحلۀ نهایی، کدهای محوری تدوین شده، ذیل ۷ مؤلفه اصلی قرار گرفتند. این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: ۱. هویت و خودپندارۀ واقعی و ایدئال؛ ۲. تصویر بدن و تفاوت‌های جنسیتی؛ ۳. عوامل فرهنگی، اجتماعی و جمعیت‌شناختی؛ ۴. رفتار خرید و عوامل بازاریابی و تجاری؛ ۵. عوامل درونی و روان‌شناختی؛ ۶. بستر برخط و فناوری‌های مجازی و ارتباطی؛ ۸. فرایندهای ذهنی و شناختی. نتیجه‌گیری: در این پژوهش عوامل هویت و خودپندارۀ واقعی و ایدئال، تصویر بدن و تفاوت‌های جنسیتی، عوامل فرهنگی، اجتماعی و جمعیت‌شناختی، رفتار خرید و عوامل بازاریابی و تجاری، عوامل درونی و روان‌شناختی، بستر برخط و فناوری‌های مجازی و ارتباطی و فرایندهای ذهنی و شناختی، به‌عنوان عوامل اثرگذار بر فرایند تصمیم‌گیری خرید برخط با توجه به تصویر ایدئال خود مجازی شناسایی شدند که شناخت و درک این عوامل هنگام تصمیم‌گیری خرید، می‌تواند در تحلیل رفتار مصرف‌کنندگان و بهبود تجربۀ مشتریان در فروشگاه‌های برخط و خرید مجازی، روان‌شناسی مصرف‌کنندگان، خرید موفق و رضایت‌بخش مشتریان، طراحی محصول، طراحی وبسایت و فروشگاه‌های برخط و افزایش فروش و سودآوری کسب‌وکارهای برخط و حوزه تجارت الکترونیک مؤثر و بااهمیت باشد.