فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: مشکلات موجود در زندگی شهری مانند کم‌رنگ شدن نقش محیط به‌عنوان محلی برای حضور شهروندان و فعالیت بدنی آنها، افزایش وسایل نقلیه و در نتیجه کم‌تحرکی و افزایش بیماری‌های غیرواگیر، نگرانی جامعة جهانی را دربارة سلامت عمومی در پی داشته است. هدف پژوهش، ارزیابی ذهنی و عینی معیارهای تأثیرگذار محیطی بر سلامت عمومی ساکنان در سه بعد جسمی، روانی و اجتماعی، در محلة آغه زمان شهر سنندج است.مواد و روش‌ها: جمع‌آوری داده‌های ذهنی و عینی پژوهش از لحاظ زمانی به‌صورت متوالی صورت گرفته، در این راستا چهار فاز پژوهش تعریف شده است. فاز اول ارزیابی ذهنی کیفی ساکنان از سلامت روانی و اجتماعی، فاز دوم گردآوری داده‌های ذهنی کمّی ساکنان از سلامت جسمی، فاز سوم ارزیابی عینی کمّی محیط و فاز چهارم بررسی همبستگی بین متغیرهای پژوهش است. داده‌های ذهنی با استفاده از پرسش‌نامه و داده‌های عینی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی به دست آمده است. برای تحلیل رابطة بین معیارهای محیطی محله و فعالیت‌های بدنی و تعیین رابطة بین متغیرها از تحلیل رگرسیون در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. داده‌های عینی از قبیل نوع بلوک‌بندی و نمونة الگوی فضایی شکلی محله، لایة کاربری اراضی و شبکة معابر و ... از طریق سیستم اطلاعات جغرافیایی محاسبه شد و در شاخص نحو فضا وارد شد تا میزان پیاده‌مداری محله مشخص شود. در نهایت روابط و تأثیر معیارهای محیطی بر سلامت عمومی با استفاده از تحلیل رگرسیون در نرم‌افزار  Lisrel مشخص شده است.نتایج و بحث: نتایج نشان داده که دو معیار آسایش و آرامش محیط با امتیاز 23 و تعاملات اجتماعی و فرهنگ همسایگی با امتیاز 21 به‌ترتیب بیشترین تأثیر را بر سلامت روانی و اجتماعی دارند. همچنین معیارهای محیطی مانند اختلاط کاربری با آمارة 671/5، کیفیت‌های بصری و زیبایی‌شناختی با آماره 961/7 و زیرساخت‌های ویژه پیاده و دوچرخه با آماره 475/8 به ترتیب بیشترین تأثیر را بر فعالیت‌های بدنی کاری، تفریحی و ورزشی و به‌تبع آن سلامت جسمی دارند. با توجه به داده‌های به‌دست‌آمده خیابان نمکی با امتیاز 21 بیشترین میزان اتصال و هم‌پیوندی، عمق و کنترل را با کل محله دارد و بالاترین سطح پیاده‌مداری را در سطح محله به خود اختصاص داده است.نتیجه‌گیری: نتایج کلی نشان می‌دهد که با توجه به تأثیر و ارتباط مستقیم معیارهای محیطی طراحی شهری بر فعالیت‌های بدنی و از‌طرف‌دیگر وجود ارتباط مثبت و معنادار بین فعالیت‌های بدنی و سلامت عمومی، مشخص شد که سلامت عمومی ساکنان با معیارهای محیطی طراحی شهری ارتباط دارد، لیکن این ارتباط نه به‌طور مستقیم، بلکه با مداخلة فعالیت‌های بدنی اتفاق می‌افتد.