فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش شوری یکی از تنش­های غیرزیستی مهم نه تنها اثر منفی بر رشد و عملکرد گیاهان دارد، بلکه رفتار و زنده­مانی بیمارگرهای خاکزاد مانند Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici (FOL)  را تحت­تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین، تنش شوری می­تواند به عنوان فاکتوری مهم در افزایش شدت بیماری‌ در محصولات کشاورزی همچون گوجه‌فرنگی عمل کند و باعث کاهش تولید و عملکرد آن‌ها شود.‌ با ‌وجود  این،‌‌ باکتری­های پروبیوتیک گیاهی به واسطه توانایی آن‌ها در تولید ترکیبات محرک رشد و کاهش دهنده اثر تنش شوری، می‌توانند رشد گیاهان‌ را در شرایط تنش شوری بهبود بخشند و باعث بهبود مقاومت آن‌ها در برابر بیماری­های خاکزاد شوند. این پژوهش با هدف کنترل بیماری پژمردگی فوزاریومی گوجه­فرنگی با استفاده از باکتری Bacillus velezensis UTB96 تحت تنش شوری انجام شد. اثر تنش شوری بر رفتار و زنده‌مانی قارچ FOL در غلظت 75 میلی­مول نمک (NaCl) مورد بررسی قرار گرفت. همچنین اثر بازدارندگی باکتری UTB96 بر قارچ FOL در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه­ای بررسی شد. نتایج نشان داد، شوری اثر مثبت بر هاگ­زایی و زیست‌توده قارچ موردمطالعه دارد، اما در اندازه شعاع کلونی تغییری ایجاد نشد. براساس آزمایش‌های گلخانه‌ای، شدت بیماری‌زایی (پژمردگی فوزاریومی گوجه­فرنگی) در غلظت 75 میلی­مول نمک، 12درصد نسبت به شرایط عادی (فاقد نمک) افزایش یافت. باکتری UTB96 توانست شدت بیماری‌زایی را در شرایط شوری و شرایط غیرشوری به ترتیب به میزان 48 و 68 درصد کنترل کند. مطالعه حاضر نشان داد، تنش شوری اثر مثبت بر رفتار و بیماری‌زایی قارچ FOL دارد. باکتری UTB96 می‌تواند سلامت گیاه گوجه‌فرنگی را در برابر بیماری پژمردگی فوزاریومی تحت تنش شوری بهبود بخشد.