فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معناکاوی روشی مرکب از روان‌کاوی و نشانه‌شناسی است که کریستوا برای مطالعه‌ی فرایند سوژگی آن را ابداع کرده است. از نظر کریستوا انسان سوژه‌ی دوپاره‌ای برساخته از دو وجه ناهمگون زبان است: یکی وجه مردانه‌ی زبان، موسوم به امر نمادین و دیگری وجه زنانه‌ی آن، موسوم به امر نشانه‌ای. فرایند دلالت (و به‌طور متناظر، فرایند سوژگی) با آلوده‌انگاری تن مادر و ترک کورا آغاز می‌شود. کورا از نظر واژگانی به معنای زهدان مادر است و از نظر مفهومی، مخزن امر نشانه‌ای و جایگاه جسمانی برای شکل‌گیری نخستین دلالت‌ها. زبان به‌عنوان مظهر امر نمادین با واپس‌زنی امر نشانه‌ای، مرزهای هویت سوژه را تعیّن می‌بخشد؛ اما امر نشانه‌ایِ مطرود از بین نمی‌رود بلکه در قالب «میل بازگشت به کورا» همواره مرزهای هویتِ برساخته‌ی سوژه‌ی سخن‌گو را در معرض تهدید نگه می‌دارد. کریستوا تنها مجرای اعاده‌ی امر نشانه‌ایِ زنانه و بازگشت به کورای مادرانه را «انقلاب زبان شاعرانه» می‌داند. منظور کریستوا از این انقلاب زبانی، سرپیچی از نظام‌های مبتنی‌بر امر نمادین مردانه است. کتاب تصویری سنگ آسمانی، یکی از عناوین مجموعه‌ی ده‌جلدی پهلوان کچل و اسبش کرُی، به قلم زهره پریرخ و تصویرگری زهرا کیقبادی (1400الف) برای گروه سنی «ب» است. برآنم به روش تحلیل محتوای کیفی از نوع قیاسی، ضمن دگرخوانش اثر مذکور به چگونگی رابطه‌ی بازگشت به کورا و رفع افسردگی انسان مدرن، بپردازم. نتیجه‌ی پژوهش نشان می‌دهد که سوژه‌ی مدرن که بر اثر آلوده‌انگاری کورای زنانه و تسلط نظام نمادین مردانه دچار افسردگی شده است، می‌تواند با اعاده‌ی امر نشانه‌ای به تعادل برسد.