طراحی یک آزمون اندازه واژگانی مبتنی بر واژه‌های پایه زبان فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد گروه زبان شناسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22054/jem.2023.64873.3330
چکیده

آزمون‌سازی بخش مهمی از آموزش هر زبان و بخش مهمی از یادگیری زبان است. آزمون اندازه واژگانی یکی از انواع آزمون‌های تعیین سطح است که برای مشخص‌کردن میزان دانش واژگانی زبان‌آموزان و پیش‌بینی بهترین آموزش بر اساس دانش زبان‌آموزان به کار می‌رود. این آزمون در بسیاری از زبان‌های دنیا طراحی شده اما تاکنون برای زبان فارسی انجام نشده است. برای طراحی یک آزمون اندازه واژگانی باید به بسامد واژه‌های مورد استفاده توجه کرد که این مورد با مطالعه روی پیکره‌های زبانی به دست می‌آید. پیکرۀ مورد استفاده این پژوهش پیکرۀ متن‌های مطبوعاتی است. برای طراحی این آزمون 80 سؤال طرح و به ترتیب، از پربسامد به کم بسامد مرتب شد. سوالات به صورت کامپیوتری درآمده و لینک آن برای زبان‌آموزان ارسال شد. در این پژوهش 130 نفر به آزمون پاسخ داده و 45 نفر نیز در بازآمون شرکت کردند. بررسی محتوایی آزمون نشان داد آزمون اندازه واژگانی از روایی برخوردار است. تحلیل داده‌های آزمون نشان می‌دهد میانگین نمرات با افزایش سطح زبانی بیشتر شده است. بررسی داده‌های آماری از جمله چولگی نشان داد توزیع داده‌ها نرمال است. همچنین نتایج تحلیل واریانس نشان‌دهنده تفاوت معناداری میان میانگین نمرات گرو‌ه‌های مختلف نوآموز، مقدماتی، میانی و پیشرفته در این آزمون معنادار است. به‌علاوه، محاسبه همبستگی با استفاده از ضریب پیرسون نشان می‌دهد آزمون دارای پایایی است. تفسیر نمرات سطوح مختلف زبانی نیز انجام و مشخص شد هر بازه از نمره می‌تواند مشخص‌کننده یک سطح زبانی مشخص باشد. براساس این پژوهش می‌توان گفت آزمون اندازه واژگانی می‌تواند به‌مثابه یک آزمون تعیین سطح، سطح زبانی زبان‌آموزان را مشخص کند.