عدالت سیاسی در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی، گرایش مسائل ایران، دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی، اندیشه‌های سیاسی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

3 استاد گروه علوم سیاسی، اندیشه‌های سیاسی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

doi
10.22084/rjir.2023.27380.3591
چکیده

هدف: تاکنون پژوهش‌های صورت گرفته در خصوص موضوع عدالت در اندیشه‌های رهبران انقلاب اسلامی بیشتر بر جنبه‌های دیگر عدالت تمرکز یافته است و کمتر پژوهشی به جنبه عدالت سیاسی پرداخته بود بنابراین هدف این پژوهش، بررسی مفهوم و جایگاه عدالت سیاسی در دیدگاه رهبران انقلاب اسلامی است. روش‌شناسی پژوهش: نوع پژوهش در این نوشتار، بنیادی و بر اساس روش پژوهش تحلیلی است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در دیدگاه رهبران انقلاب اسلامی فلسفه تشکیل حکومت اسلامی، ایجاد قسط و عدالت در جامعه می‌باشد. بر اساس این دیدگاه، شاخص‌های سه گانه حقوق سیاسی «حق انتخاب کردن»، «حق انتخاب شدن» و «حق نظارت، انتقاد و اعتراض» می‌تواند تأمین‌کننده الزامات عدالت سیاسی در راستای تعیین سرنوشت و مشارکت در فرآیند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در پیشبرد مدیریت و پیشرفت جامعه باشد. نتیجه‌گیری: در دیدگاه رهبران انقلاب اسلامی، تحقق عدالت سیاسی منوط به لوازم سه گانه‌ «نظام سیاسی عادلانه»، «امنیت» و «فرصت برابر» است. بر این اساس، در دیدگاه رهبران انقلاب، حکومت اسلامی- ‌جمهوری ‌اسلامی- از مصادیق نظام سیاسی عادلانه است که می‌تواند ضامن اجرا، حفظ و بقای تحقق عدالت سیاسی در جامعه باشد. تأمین نسبی امنیت در جامعه شرط لازم هرگونه برنامه و اقدام، جهت اجرای عدالت سیاسی است. همچنین تأمین زیرساخت‌های نظری، قانونی و ساختاری به‌منظور ایجاد فرصت برابر برای همگان از لوازم تحقق عدالت سیاسی می‌باشد.