مقایسه کارایی جدایههای بومی و فراورده تجاری دو گونه نماتد بیماریزای حشرات روی میزبان آزمایشگاهی، Tenebrio molitor (Coleoptera: Tenebrionidae)

نویسندگان

1 بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، تهران، ایران

2 بخش تحقیقات حشره شناسی، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، تهران، ایران

3 بخش تحقیقات حشره شناسی، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jbioc.2024.367970.326
چکیده

نماتدهای بیماری‌زای حشرات عوامل ارزشمند کنترل زیستی آفات می‌باشند. استفاده از جدایه‌های بومی در مقایسه با جدایه‌های وارداتی دارای مزایایی مانند سازگاری با محیط زیست و آفت بومی و عدم ایجاد اثرات نامطلوب احتمالی بر گونه‌های بومی است. در مطالعه حاضر، تاثیر دو جدایه بومیSteinernema carpocapsae و  Steinernema feltiae روی لاروهای کرم زرد آرد،Tenebrio molitor  با جدایه‌های وارداتی همین گونه‌ها با دو روش زیست‌سنجی در پتری‌دیش و خاک مقایسه شد. نتایج تجزیه پروبیت نشان‌دهنده همبستگی معنی‌دار میان غلظت  هر چهار جدایه نماتد و درصد مرگ‌و‌میر حشره بود (R2 ≥ 0.90). جدایه ایرانی S. carpocapsae کمترین LC50 ( پنچ لارو آلوده‌کننده نماتد به ازای لارو آفت) و فراورده تجاری S. feltiae بیشترین LC50  ( هفت لارو آلوده‌کننده نماتد به ازای لارو آفت) را نشان دادند. با این حال، مقایسه نسبت مقادیر LC50 نشان‌دهنده عدم تفاوت معنی‌دار بین چهار جدایه نماتد بود. مقایسه میانگین درصد مرگ‌ومیر لاروهای آفت در روش زیست‌سنجی در خاک نیز نشان‌دهنده تاثیر مشابه جدایه‌های بومی S. carpocapsae و S. feltiae با جدایه‌های تجاری بود (P ≤ 0.01). تاثیر جدایه‌های بومی این نماتدها هم‌تراز جدایه‌های تجاری که برای تولید تجاری از بین چندین جدایه انتخاب شده‌اند، بیانگر پتانسیل بالای آنها است. بنابراین، انجام تحقیقات بنیادی با هدف توسعه کاربردی این عوامل ارزشمند در کشور پیشنهاد می‌گردد.