شناسایی الگوهای ذهنی کارآفرینان در خصوص تسهیل سرعت بینالمللیسازی
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران
2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران.
doi
10.22059/jibm.2024.362971.4626چکیده
هدف: در دو دهۀ اخیر، مفهوم بینالمللیشدن سریع با گسترش تجارت جهانی، تغییرات سریع الگوی مصرف و تقاضا، انقلاب در فناوری اطلاعات و همچنین، افزایش تعداد و کیفیت رقبای داخلی و بینالمللی، اهمیت ویژهای یافته است. تسهیل سرعت بینالمللیشدن، به کسب سهم بیشتری از بازار نسبت به رقبا منجر میشود. هدف از این پژوهش، شناسایی الگوهای ذهنی کارآفرینان در خصوص تسهیل سرعت بینالمللیشدن است.روش: پژوهش حاضر بر اساس روش کیو که یکی از روشهای ترکیبی در انجام تحقیقات علمی است، اجرا شده است. بر اساس هدف، این پژوهش از نوع پژوهشهای کاربردی و از نظر ماهیت از نوع اکتشافی است. از نظر گردآوری دادهها توصیفی ـ پیمایشی و با توجه به کاربرد پرسشنامۀ کیو، روششناسی از نوع تحقیقات ترکیبی (کمی ـ کیفی) است. بهمنظور جمعآوری اطلاعات مورد نیاز برای تشکیل فضای گفتمان مطالعۀ کیو از منابع مختلفی میتوان استفاده کرد. در این پژوهش برای جمعآوری عبارات مربوط به فضای گفتمانی، از منابع دست اول و دست دوم استفاده شده است. با انجام مصاحبه با تعدادی از مدیران و کارشناسان موضوعی، اطلاعاتی در زمینۀ شناسایی عوامل مؤثر بر سرعت بینالمللیشدن کارآفرینان آبادانی جمعآوری شد. بهمنظور شناسایی ذهنیت کارآفرینان در خصوص تسهیل سرعت بینالمللیشدن شرکتهای کارآفرین، از بین کلیۀ مدیران، مشاوران و کارشناسان شرکتهای کارآفرین شهرستان آبادان، ۱۰ نفر که انتظار میرفت ذهنیت و دیدگاه آنها در خصوص موضوع پژوهش اهمیت دارد، بهعنوان شرکتکننده در این پژوهش انتخاب شدند. این انتخاب بهصورت نمونهگیری هدفمند و غیراحتمالی صورت گرفته است؛ از این رو شرکتکنندگان در این پژوهش، بر اساس «ارتباط نزدیک با موضوع پژوهش»، «ذینفع بودن» و «اهمیت حضور در پژوهش» انتخاب شدند. برای تجزیهوتحلیل دادههای جمعآوریشده، از نرمافزار اسپیاساس و روش تحلیل عاملی و تفسیر عوامل استخراجشده، استفاده شد.یافتهها: پس از ارزیابی و جمعبندی فضای گفتمانی، از بین ۸۵ عبارت نشانه، در نهایت با نظرسنجی از کارشناسان، ۴۱ عبارت بهعنوان نمونههای عبارات کیو (دسته کیو) انتخاب شد. پس از جمعآوری اطلاعات بهدستآمده از مرتبسازی کیو، این اطلاعات از طریق روش تحلیل عاملی کیو تجزیهوتحلیل شدند. تجزیهوتحلیل توزیع نشان داد که میتوان ۳ الگوی ذهنی متمایز را در بین شرکتکنندگان در پژوهش، در خصوص عوامل مؤثر در تسهیل سرعت بینالمللیشدن در شرکتهای کارآفرین شناسایی کرد. این عوامل درمجموع، حدود ۳۵/۶۶ درصد از واریانس کل را تبیین کردند.نتیجهگیری: سه الگوی ذهنی شناساییشده بهترتیب «چابکسازان پیشتاز»، «رابطهسازان ریسکپذیر» و «نوآوران خلاق» نامگذاری شدند. اهمیت و اولویتبندی عوامل شناساییشده، بر اساس الگوهای ذهنی انجام شد و در نهایت راهکارهایی برای حل عوامل شناساییشده ارائه شد. بهطور کلی، پژوهشهای مختلفی در خصوص بینالمللیشدن و سرعت بینالمللیشدن انجام شده است. اکثر مطالعات به عوامل مؤثر بر بینالمللیشدن و سرعت بینالمللیشدن پرداختهاند. در این میان، به عواملی که سرعت بینالمللیشدن را تسهیل میکنند، توجه چندانی نشده است. پژوهشگران پیشین در خصوص تسهیل سرعت بینالمللیشدن و اهمیت آن، نظرهای متفاوتی ارائه کردهاند. پژوهشهای اندکی بهصورت کمّی انجام شده و تأثیر عواملی مانند هوش و خلاقیت را در تسهیل سرعت بینالمللیشدن بررسی کردهاند. در این پژوهش، علاوهبر شناسایی عوامل مؤثر بر تسهیل سرعت بینالمللیسازی، ذهنیت افراد در خصوص تسهیل سرعت بینالمللیشدن نیز بررسی شده است. بنابراین یافتههای این پژوهش، دانشی را به ادبیات مدیریت بازرگانی و تجارت بینالملل میافزاید.