فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باکتری بیمارگر حشرات،Bacillus thuringiensis ، گرم مثبت و اسپورزا است که تعداد زیادی از زیر‌گونه‌های آن شناسایی و معرفی‌شده‌است. پاسخ‌های ایمنی حشرات، پس از بلعیدن Bt یا پروتئین‌های سمی آن فعال‌می‌شود. هدف از این تحقیق، بررسی اثر دما و سه زیر‌گونة B. thuringiensis subspecies thuringiensis (Btt) ، B. thuringiensis subspecies aizawai (Bta) و B. thuringiensis subspecies galleriae (Btg) بر تشکیل گره طی پاسخ ایمنی و برخی پارامتر‌های زیستی شب‌پرة Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae) بود. برای آلوده‌سازی بستر غذایی لارو، از غلظت 109 اسپور در میلی­لیتر استفاده شد. این آزمایش در سه دمای مختلف (20، 25 و 30 درجة سلسیوس)، رطوبت نسبی 5±55 درصد و دورة نوری 16:8 (روشنایی: تاریکی) انجام شد. به‌طور معنی‌دار بیشترین تعداد گره‌ تحت تأثیر زیر‌گونه‌های Bta و Btg در دمای 30 درجة‌سلسیوس و کمترین میزان گره در شاهد در هر سه دما مشاهده‌شد. مدت زمان تا شفیره‌شدن، در هر دما بین سه زیرگونه‌ اختلاف معنی­دار نداشت. اما، بین دماهای مختلف در هر زیرگونه‌ اختلاف معنی­دار مشاهده‌شد. همچنین، این مدت زمان در شاهد به‌طور معنی‌دار تحت تأثیر دما قرار‌گرفت. بیشترین میزان تولید شفیره مربوط به دماهای 20 و 25 درجة‌سلسیوس در زیرگونة Bta و شاهد بود که با هم اختلاف معنی‌دار نداشتند. تعداد حشرات کامل بدست‌آمده در تیمار Bta مشابه شاهد تحت تأثیر دما قرار ‌نگرفت. از آنجا که دما بر تعداد گره‌ها در شاهد تأثیری نداشت، چنین استنباط می‌شود که افزایش دما با تأثیر بر باکتری Bt، تعداد گره‌های تشکیل‌شده را در لارو‌های زنده‌مانده افزایش ‌داده‌ و همچنین، نوع زیر‌گونة باکتری به‌طور معنی‌دار بر آن تأثیر داشته ‌است.