رویکرد خطابی و ساخت گزارههای ندایی در شعر منیره هاشمی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه
doi
10.22099/jcls.2022.43889.1928چکیده
منیره هاشمی یکی از شاعران کودک و نوجوان است که برخی اشعار خود را با رویکرد تخاطبی، یعنی خطاب به مخاطبی بالفعل یا مخاطب درونمتنی سروده است. در این نوشتار، چندوچون بهرهمندی این شاعر از ظرفیتهای بیان خطابی با روش توصیفی و تحلیل محتوا و با استفاده از منابع کتابخانهای کاوش و بررسی شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که ساختار اشعار خطابی هاشمی، مجموعهای از گزارههای خطابی است که بهمنظور حفظ ارتباط با مخاطبِ درونمتنی و اقناع و تأثیرگذاری بر او نظام مییابد. این گزارهها طبق الگوی زبانی و بلاغی همسان، تکوین نیافته و در آنها مختصات چندگونهی بیان، از جمله بیان گفتاری، بیان روایی، بیان وصفیِ ساده و بیان تصویری به چشم میخورد. بهرهمندی هاشمی از این گزارهها، زمینه و شرایط مساعدتری را برای لذت خوانندهی کودک از جهانِ زبانی و مفهومیِ شعر فراهم ساخته و موجب شده ارتباط خواننده با شاعر و شعر، به سطحِ ارتباطی صمیمانه و عاطفی ارتقا یابد.