بررسی ترجیح طعمه پشه Dicrodiplosis manihoti Harris (Dip.: Ceccidomyiidae) نسبت به مراحل مختلف رشدی شپشک آرد آلود پنبه Phenococcus solenopsis Tinsely (Hem.: Pseudococcidae)
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
3 پژوهشکده خرما و میوه های گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، اهواز، ایران.
doi
10.22059/jbioc.2023.365820.323چکیده
پشه شکارگر Dicrodiplosis manihoti Harris یکی از شکارگرهای فعال شپشک آردآلود پنبه Phenococcus solenopsisTinsely میباشد که از مناطق مختلف استان خوزستان از روی درختچههای ختمی چینی آلوده جمعآوری و گزارششده است. ازآنجاییکه پرورش انبوه و استفاده از این شکارگر بهمنظور کنترل شپشک آردآلود پنبه مستلزم شناسایی بهترین مرحله زیستی طعمه برای تغذیه میباشد، در این پژوهش ترجیح شکارگری لاروهای سنین یک، دو و سه پشه D. manihoti با تغذیه از مراحل پوره سن یک، دو، سه و ماده بالغ شپشک آردآلود پنبه در دمای بهینه 32 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 65±10 درصد و دوره نوری 14:10 ساعت (تاریکی: روشنایی) بررسی شد و دادههای حاصل با استفاده از شاخص منلی مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. مقایسه میانگین شاخص منلی نشان داد که لارو سن یک پشه D. manihoti مادههای بالغ شپشک را بهطور معناداری به سایر مراحل رشدی ترجیح داد و کمترین مصرف این مرحله رشدی از پوره سن سه بدون اختلاف معنادار با پوره سن یک و دو شپشک بود. این در حالی است که لاروهای سن دو و سه شکارگر پوره سن یک شپشک را بهطور معناداری به سایر مراحل رشدی ترجیح داده و کمترین میزان مصرف این مراحل رشدی بهطور معناداری از ماده بالغ شپشک بود. تغذیه از پوره سن یک آفت بهعنوان مرحله رشدی فعال و عامل اصلی انتقال شپشک روی میزبانها و گیاهان دیگر نشاندهنده اهمیت این شکارگر در مهار جمعیت آفت و نقش کنترلی آن میباشد.