فمینیسم‌سایبر، مطالبات بازنمایی شده از حوزه زنان در شبکه‌های اجتماعی مجازی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مطالعات زنان، گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشیارگروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.22054/nms.2024.73851.1568
چکیده

این پژوهش به‌منظور بررسی فمینیسم سایبر در ایران و باهدف شناسایی مطالبات بازنمایی شده در شبکه‌های اجتماعی فمینیستی صورت گرفته است؛ این پژوهش بر اساس نوع هدف، کاربردی و به لحاظ نوع روش، کیفی است. در این مطالعه به‌منظور شناسایی مطالبات بازنمایی شده، محتوای شبکه‌های اجتماعی فمینیستی موردبررسی قرار گرفته است، ازاین‌رو از مجموع 44 پیج شناسایی‌شده با دارا بودن شاخصه‌های مرتبط زیر: «1_اشاره‌های نشانه‌شناسی از رویکردهای فمینیستی در تنظیم متن و محتوای بکار رفته، 2_ وجود کلید‌واژه‌های فمینیستی و اندیشه‌های مرتبط در متن و محتوای بکار رفته، 3_ صفحات فعال فمینیستی بیان‌کننده‌ی مطالبات. 4_مرتبط بودن پست‌ها با مطالبات حوزه زنان. 5_ تمرکز در خصوص زن ایرانی، 6_ معرفی خود به‌عنوان فمینیست در قسمت مشخصات (بیو) این شبکه‌ها»، 16 پیج پرمخاطب با تعداد فالوور بیش از K50 مورد انتخاب و تحت تجزیه‌وتحلیل داده‌ای قرار گرفتند. تحلیل یافته‌های فاز کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون صورت پذیرفت که درنهایت یک هسته‌ی اصلی تحت عنوان «رفع محدودیت‌های اعمال‌شده علیه زنان» و پنج مضمون اصلی شامل: «1. رفع بی‌عدالتی و نابرابری جنسیتی، 2. رفع محرومیت نسبی از مناسبات و تجربه زیسته، 3. رفع بحران عاملیت زنانه، 4. رفع کلیشه‌های برساخت حول گفتمان تبعیض، 5. رفع سرکوب و خفقان نظام‌مند» شناسایی شد. با توجه به این داده‌ها می‌توان نتیجه گرفت: فمینیست‌های سایبر با در نظر گرفتن پیش‌فرض «اعمال محدودیت‌های اعمال‌شده علیه زنان» دست به کنش‌هایی در میدان فضای سایبر می‌زنند که نتیجه‌ی آن بازنمایی مطالباتی در فضای مجازی به‌عنوان مطالبات زنان در میدان واقعیت می‌باشد.