تحلیل مدل هوشمند پایش تخلفات ساختمانی در مدیریت شهری (مطالعة موردی: محدوده و حریم کلان‌شهر مشهد)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، شهرداری مشهد، مشهد

2 کارشناس ارشد طراحی شهری، شهرداری مشهد، مشهد

3 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

4 دکتری مدیریت بحران، شهرداری مشهد، مشهد

doi
10.48308/gisj.2023.102392
چکیده

با توجه به روند بی‌سابقه و رو به رشد جمعیت و گسترش شهری در دهه‏های اخیر، با افزایش نگران‌کنندة ساخت‏وسازها و به‌ویژه موارد غیرمجاز در محدودة شهری مواجه بوده‌ایم و این مسئله نظام مدیریت و برنامه‌ریزی شهری را تحت‌الشعاع قرار داده است؛ ازاین‌رو جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز شهری یکی از مهم‌ترین مشکلات مدیران شهری شمرده می‌شود. روش کنونی کنترل تخلفات ساختمانی شامل بازرسی‏های میدانی برمبنای دانش انسانی است که صرف هزینة گزاف مالی، زمانی و انسانی را می‌طلبد و ممکن است حتی به شناسایی‌نشدنِ به‌موقع تخلفات ساختمانی بینجامد. درهمین‌زمینه طرح روشی هوشمند و دقیق برای شناسایی تخلفات ساختمانی و هدفمندکردن جست‌وجوی گشت‌های نظارت بر ساخت‌وسازها بیش‌ازپیش مورد نیاز است. پژوهش حاضر، با این هدف، به‌دنبال بیان مدل راهبردی هوشمندی در پایش تخلفات است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازلحاظ روش، توصیفی و علّی است و داده‌های آن به‌روش کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری ‌شده است. در این تحقیق، از تصاویر ماهواره‌ای، تصاویر پهپاد، دوربین‌های نصب‌شده روی خودرو و AVL به‌منزلة ورودی‌های سیستم مانیتورینگ هوشمند استفاده شده است. نتایج این تحقیق بیان می‌کند، با استفاده از سیستم مانیتورینگ هوشمند، امکان پایش هوشمند ساخت‌وسازهای غیرقانونی ازطریق فنون پردازش تصاویر و داده‌های مورد نیاز، با کمترین حضور عامل انسانی و در زمانی کوتاه‌تر، وجود دارد. دقت کلی 94% و ضریب کاپای 71% برای طبقه‌بندی تصویر در این سیستم، صحت نتایج یادشده را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد، در این روش، سرعت و دقت طبقه‌بندی تصاویر، شناسایی ساختمان‌های درحال تغییر و شناسایی ساخت‌وسازهای غیرقانونی به‌مراتب بیشتر از روش‌های فیزیکی و موجود است.