تحلیل مجموعه ‏مقالات منتشرشده در مجله‏ ی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز با تکیه بر موضوع، الگوی نظری، مولفان پرتکرار و منابع پر استناد (20 شماره‏ی نخست)

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز

2 کارشناس ارشد حقوق بین الملل و کارشناس پژوهشی دانشگاه شیراز

doi
10.22099/jcls.2022.44172.1938
چکیده

مجله ‏ی مطالعات ادبیات کودک وابسته به مرکز مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، تنها مجله‏ی علمی‌پژوهشی مطالعات ادبیات کودک در زبان فارسی است که از سال 1388 در قالب دوفصلنامه منتشر شده و تحقیقات دانشگاهی این حوزه را در اختیار پژوهشگران قرار داده است. باتوجه‌به اهمیت این مجله در تحولات پژوهشی و همچنین جایگاه آن در نشان‌دادن سیر تحقیقات و کاستی‏های آن در ادبیات کودک و نوجوان، در این مقاله پس از تنظیم پیکره‏ای از 145 مقاله‏ی منتشرشده‏ در بیست شماره‏ی مجله (1388 تا 1398) در قالب word، به‌صورت جستجوی هم‌زمان یارانه‏ای و دستی، پژوهش‏ها از منظرهای نوع اثر، الگوی نظری و موضوع بررسی شده است. همچنین، منابع پراستناد مقالات و پژوهشگران، شاعران و نویسندگان پرارجاع مقالات و وابستگی دانشگاهی پژوهشگران مشخص شده ‏است. نتایج نشان می‏دهد عمده‏ی مقالات با محوریت متون ادبی معاصر نوشته شده، همچنین بیش از نیمی از مقالات از الگوی نظری خاصی پیروی نکرده است. از منظر گونه‏شناسی، 70 % مقالات به تحلیل آثار منثور داستانی پرداخته و شعر و دیگر حوزه‏ها کمتر در پژوهش‏ها بازنمود داشته است. نکته‏ی دیگر اینکه در مجموع مقالات، بیش از 2800 منبع کاربرد داشته که از آن میان کتاب‏های معصومیت و تجربه، تاریخ ادبیات کودکان ایران، ادبیات کودکان و نوجوانان، ویژگی‏ها و جنبه‏ها و روش‏شناسی نقد ادبیات کودک و نوجوان، منابع پراستناد تحقیقات ادبیات کودک و نوجوان بوده است. همچنین از مؤلفان فعال، در حوزه‏های نظری مربوط به تعاریف، سیر و مبانی ادبیات کودک و نوجوان، مرتضی خسرونژاد، محمدهادی محمدی و ثریا قزل‌ایاغ بیشترین ارجاع را در مقالات داشته‏اند. در حوزه‏ی شعر کودک نیز بیشترین استناد به آرا و آثار پروین سلاجقه و علی‏اصغر سیدآبادی صورت گرفته است. نویسندگان مقالات، از بین شاعران کودک و نوجوان به: مصطفی رحماندوست و جعفر ابراهیمی و از خالقان آثار داستانی فرهاد حسن‏زاده و هوشنگ مرادی‌کرمانی، بیش از دیگران توجه داشته‌اند.